Index

 Coverstory

 Arso

 Artnow

 Books

 Campus

 Edwords

 Freedom

 Greetings

 Interiors

 Kitchendom

 Looking Back

 News

 Obituary

 People

 Tourism

 Village Speak


 Archive


Arso

SOPEAR GOZAL: Nixkollonk Mariecho PROKAS
AKRECHO VELL: Braz Fernandes hachi kovita
ROBI DEVAGHER VETA: Tony Martin hachi lhan kotha

 

SOPEAR GOZAL
Nixkollonk Mariecho PROKAS (Otubr-Novembr 2000)
MOIDDECHEM FIRGOZ POTR

Andru: Are Lohu, zaitea tempan mure, tuji dixttuch nam. Xetant poddloi kitem!

Lohu: Tum tor zannoi, Andru, pattlea disamnim luvnni-moddni ani tonn assoi-kissoi mhullear monis mun’xak zapek meuta!

Pedru: Piklam mure zaitem?

Lohu: Devache kurpen piklem re khup…punn ghas chodd-re!

Andre: Amchea lokamnim zalear xetam samkinch soddun dilim.

Lohu: Tumche lok ghorant paim hlaoun sust asat.

Pedru: Amche chole Gulf-ant gele, ani tamcheo suno bhuzank beg lavun kochereamnim kamank vetat ani tanchea bhurgeank zanttim paim-maim khelloitat.

Andru:Mhunntoch xetam konn vomptolo?

Lohu: Hich zalea mure aichi poristhiti!

Pedru: Adim, amche lok porsum kortale. Khanddeamnim bhat pikoitale, tenddlim, kando…kanngham utponn kortale.

Andre: Anik khuim asant tim moiddechim ke-him!!!

Lohu: Amchi mati pikall. Zaitem amcheamnim utponn korun kietalem, punn, kotta!

(Itlean Forsu thuim pavon sorta.)

Forsu: Are kosli gozal re? Dogui toklek mirio ghalun-xe?

Andre: Sodd ti amchi gozal. Tunvem kosli khobor haddleai? Hansun-so!

Forsu: Amchem fest lagim paulem nhoi? Festacho bobau tori lagim paulo.

Pedru: Forsu, kosli amkam loz? Saibinnichem fest korunk izmol magchem poddtta!

Forsu: Hanvuim tench mhunttam, ailolo Outubr, Padr Vigar sangta fest korunk konnui fuddem sorcho.

Andreu: Konnuch kan haloina.

Pedru: Hanv vichartam: amche konfrad asat te kiteak fuddem soronant fest korunk? Eklea laguim zaina zalear dog vo teg zannank fest ghalchem.

Andru: Ekdom borem zaupachem. Na zalear, fest ganvankuch diunchem!

Pedro: "Fest korta ganv ani pirzentichem nav," osli tanchi gozal zalea.

Lohu: Mhojem ek utor aikat. Imaculad Saibinn, amchi-i Saibinn. Saibinnichem fest, amchea-i lokachem fest. Sogllim ekttaim zaun, hurben hem fest korum-ia.

Andru: Lohu sangta tantunt zaitem sot asa. Amchea ganvchi Askarin ti, mhullear, protek ghorabeachi, protek bhavartheachi askarin ti! Dekhun, ganvchea sogllea lokamnim ful-na-pakli diun dhobajean hi porob korpachi…

Pedru: Bhik magpachi anik gorozuch na…

Forsu: Padri Vigarachem-i kam unnem zaupachem.

Lohu: Dekhun soglle ekttaim zaun, ghoddta te bhaxen modhot diun amche Saibinnichem fest ami ‘dum’ dam’ uddoum-ia…

Forsu: Ani…Viva, Viva gavum-ia. Viva!


KOVITA

Akrecho Vell
Braz Fernandes, Siolim-Goa

 


Xokti mhoji, jiv-prann mhozo,
Kitlo vell, kitle dis togot?
Varean fugoil’lo fugo hanv,
He orchit prithumincher

Kitlo kall ubot?
Ek dis, don dis, chear dis?
Kotta! Kednam punn mhozo xevott zat’lo?
Rosros mhozo bavon vet;p.

"Akrecho Vell" mhozo ghat ghetlo—
Uprant mhoji doulet bholtoch khatlo!
Ixtta mhojea, pritichea
Za boro sondexkar ani tuji iatra sompoi,

Sanvsari rajvhoddkek marinaka zhompoi;
Ti mhoi nhoi…nhoi tuji..nhoi tachi;
Dubhavtai?
Eksuro bos…ani niallun poi.


KOTHA

Robi Devagher Voita
Bor: Tony Martin, MA(Eng), MA(Phil), BEd

["Mukt Jinn Jietana" navamchem, Tony Martin hacheam kothamchem pustok mhaka sampoddlem. Khub xiklolo ho borovpi Konknnintlean kitem boroita kai mhunnon vachunk boslom. "Robi Devagher Voita", hi sobit kotha hanvem ugoddlelea panar sampoddli. Vachtam-vachtam ti kotha mhaka khub avoddli. Koslo tori…zait ghoddiek atmvisvasacho dhoddo vachlelea porim dislem. Borovpachi tora matxi vegglich lagli. Vachun polloiat, tumkam koxi lagta ti.]

PAVS, varem and ghoddghodd. Bhair tufan zal’lem. Sokallchim ikra voram zalim punn sanz zalleaxi distali.

Nurs-in Rickok Robi-chi bed dakhoili. Robi-chi bed? Punn tea bed-ir…Nam, nam, hem mhojem Robi nhuim. To aplech bhitor gunngunnlo ani bed-i kuxik ek murti koxi ubo ravun Robi-k plloit urlo.

Aple bhoinnichea kazarak Robi-k poilech pavt pollelem tednam Ricko-k Robi-che suropaien dipkail’lo. Tem ek thik koxem tea kazarachea hallant porzolltalem ani Rickoche dolle fokot tachoch pattlav kortale. Tachi bhoinn Kankona kazar zal’li. Ani apunnui Kankonnchea hea sobit sundor ani huxear cheddva lagim kazar zatlom mhunn tannem thuinch nirnoi kel’lo.

To Robi kodden kazar zalo. Tannim eka-mekachea sangata aplem sukhi fuddarachem ek porzollit chitr rongoilem. Punn durdoivan, kazarak fokt panch mhoine zatanch eka nisttur duensak sampddon baddem Robi hea hospitalache bed-ir jivit ani moronn hanchea modhem tollmolltalem. Hea odruxttachi kohobor kollon Ricko pordesantlean aizuch nitt hospitalant ail’lo.

Bhair tufan matxem unnem zal’lem. Punn Riockochea monant zatalem vaddoll matt vaddot vetalem.

Robicho to churchureancho bhes polletam-polletam Rickoche dolle borun aile. Kalliz futtlem. Tannem lovhuch Robicho hat aplea hantant ghetlo. Tichea polear hat voddlo. Robin sovkas dolle ugtte kele ani tonddar hanso haddunk purai iotn kelo.

‘Ricko’, tiche vontt hal’le punn avaz mat bhair ailonam.

‘Robi", dogaimnim eka-mekak borobor zap keli.

Ani Ricko lahn bhurgo kosso thuinch udkeanim roddunk laglo.

‘Ricko, Devachi khoxi tich mhoji khoxi. Tum roddonakai," Robi-n aple kuddintlem sogllem boll vaprun mhollem.

Devacho mog ani bhavarth kallzan ghevun vaddlolem Robi aiz mornachea tonddant aslem. Hea sounsarant aple dis thoddech urleat mhonn tem mona-passun zannam aslem. Aplea jivitachi ek-ek ghoddi taka nimannixi distali. Tachi kudd samkki oskot zal’li. Punn te oskot kuddin aslolo okkond bhavarth mornnachea ghansank astona legit halunk naslo.

Bhair pavs anink datt zal’lo. Tea pavsachea kupanim donparchea vellar rat lagim pavleaxi distali. Punn Robi-n tea sokallchi sanz kortolea kallea kupank kednanch vaitt mhunnonk nam kiteak tim kallim kupam mhollearuch udok. Ani udok hi ek jivitachi khunna. Tor tea kupank vaitt koxem mhunnom ieta? Toxench kitem Robi-chea jivitan ghoddlelem. Jivitache panvdde choddttanam tea duensan okosmat tichea tornea jivitacher mornnanchi savlli haddleli. Punn apleacher etolea mornnakui Robi-n tea kallea kupam bhaxen kednanch vaitt mhunnon Devacher xinn korunk nam. Kiteak zoxem kallea kupam viret jivit (udok) aschem naslem tech porim mornna viret punorjivontponn nam. Ek bim passun morunuch kirlota. Hea khorea bhavarthan Robi-n aplem jivit Devachea hatant soddlelem. Ani kosleai kamank rokddench toiar zatalem, tech toren aiz tem mornnank bhiranti-vinn toiar zal’lem.

Sogllea mollar, sogllea kamank, sogllea vellar Robi-n sodanch umed ani urbha dhakoili. Khellam-molar kitlixim inama melloilim. Borem xikxon kelem. Ganvant machier kitleoxeoch bhumika keleo, kednaim sondi pollovn somaz seva keli. Ani bhurgeanchea kallzant Devachem utor rigovunk tannem kel’lo vaur khub bhurguim zantteponannt legit aplea monant samballtolim. Oxi hi hansti-khelti, anglottin suddsuddit axil’li samkhi tarunn jinn mornnank toiar zalea mhonnpachem sothmandunk monank koxench pottonaslem.

Punn Robi mornnank toiar zal’lem tem khorem. Taka mornnachi matui bhirant disnasli punn torui tachea rodttolea kallzachi govai di-it dolleamnim dukham ail’lim.

Resperak bhair sortanai tache dolle dukhanim borlelem. Tednam tim dukham apleak ekvis vorsam poreant sukhachea paineant dholloit vaddoilelea avoik-bapaik soddun vechem poddtta mhunn ailelim, tim dukham aplea mogachea ani apurbaiechea bhav-bhoinnik soddun veta mhunn aslelim. Teim dukham apunn aplea zolmachea gharantlem bhair soron veta mhunn ailelim.

Ani aiz, aiz hea hospitalache bed-ir mornank fuddo korun astanam tachea dolleant porot dukham ailelim. Tim dukham mornannk bhievun ievunk naslim. Tim dukham aplea mogachea avoik-bapaik, bhavank-bhoinnank, ixtta-ixttinink apunn kednanch porot mevchenam mhonn ailelim. Tim dukham apunn aplea bhov mogachea ghorkarak eksuro sanddun veta mhunn ailelim. Tim dukham aplea sukhi kazari jivitache survatecho xevott atam rokddoch zatolo mhunn ailelim.

Tim dukham pollevun Rickok tedeach vellar apleak te zomnin thuinch giraslolo zalear borem zatelem aslem oxem dislem. Tim dukham pollevun to aplo khell kaddun ghetlelea bhurgea-porim roddunk laglo. Tim dogaim roddttat to kallzak pill ghalpa-sarkho, churchreancho dekhavo pollevun tea disa khub dolle volle zal’le.

Hospitalant paredik umkovtelea ghoddialar sokallchim sat voram vazlim. Bhair tufan zal’lem. Godghoddeanim pavs podttalo. Zoglam ani varem martalem. Robi aple kuddint ek novi xokti ail’lea vorim gaion korunk laglem:

Jivitantlem vadoll marta
Tednam mhojea adharak pav,
Doriar hoddem halta-dolta

Toxem sonvsar mhaka haloita.

Robi tamblem. Tiche dolle nidd laglelea vorim sovkas bond zale. Bhair vaddollui bond zalem. Sogllem xant, Robi-i xant. Tufan zal’lem tea tufanant light ghel’li punn kallok mat zavunk naslo kiteak sokall zal’li. Zonelantlean ek suriachem kirn ievun Robi-chea tonddar porzolltalem.