goanow



JOAZINHO CARVALHO
Songitacho Mahavir
Bor: Braz Ferns

Braz Ferns"Sundor maddam-zhaddamnim surngailolo, xetam-bhattamnim voslolo, dongor-soddeanche noxken nettoilolo, sobhit amcho ganv Siolim. Hea bhov amolik ani sassaiechea Bardezchea bhagan zolmolet vhodd zannar mhunis-voiz, padri, madri, vokil, muzg, boroinnar, adi-zanchi vhoddvik ani fank aiz sorvthaim gonngonnta," mhunntta Braz Fernandes, ugddas korun fankivont Joaozinho Carvalho (Johnson) hacho.

Johnson rebek vazoitanamMARSACHE 8ver, 1913, Siolenche eka kuttumbant ek mahavir zolmolo...poixile, Afrikache bhuimcher, Zanzibar mhunntat tea vattarant. Khuxealkaien bhoron tache mogall avoin ani bapain taka justuch sobhta toslem nanv--Joazinho Carvalho--vinchun kaddlem. Heach navamkhal taka Afrikachea dhesant baltim dilo.

He maha veoktichea jivitavhoir boroitannam khoim survat ani khuim xevott khorcho hem bhov avgoddiaenchem kam koxem lagta. Toruipunn ghoddtta te porim, thoddkeant koxem, tachea jivitachi ani vavrachi khobor vachpeanchea dolleam samkhar dovoruia.

Joaozinho nov mhoineancho aslo tedna kaim karannank lagon tacho avoi-bapui taka ghevn Afrikak thavn maimdhesant portolim. Vhodda sontosan Siolim, aplea ganv-ghora Bamonvaddeant pennem kelem. Uprant Joazinho-cho bapui aplea potak lagon, aple potinink ani dhakttulea putak hangach dovrun, porot Afrikak gelo.

Goenkarank tanche muzgaponnache kopxek lagon Udentiche Italian mhunnon ak'ko sonvsar pacharta. Tea kallar Siolimchea Marna bhagant ek famad songitacho okhondd khambo-Zeferino D'Cruz--vosti korun aslo. Eka brass band-acho to director aslo ani taka sogott band master mhunnttalet. Sant Antoniche Igorjechem muzgachem iskol to choloitalo ani tosot igorjent choir master aslo.

Muzg, rebek ani dusre instrument xikhonk sabar bhurge, ganvche toxe bhaile, igorjechea iskolanuch nhoi punn tachea ghora passun vetalet. Tantle kitlech apunnui famad zale-Anthoninho D'Souza (music director of All India Radio, Panjim), Reginaldo Fernandes (Romanxinho Patxai), adi.

Tea temparJoaozinho Carvalho att vorsanche piraiecho astanam ek pornem rebek gheun hea band master-achea asrea khal songit xikhlo. Ani xekim 18 vorsanche torne piraieruch music maestro zalo. Bavis vorsancho astanam tannem songitacho pongodd ghoddlo "Joaozinho e seu Conjunto Allegre". Punn uprant tannem tem nanv bodol'lem anim aplea pongddak "Johnson & His Jolly Boys" oxem nanv dilem. Ho pongodd itlo lovkik zalo ki tannem to chear doskam (44 vorsam) vhoir choloilo.

Tea kallar atanche porim "sound system, amplifiers, adi" kaimch naslem punn goroz tem aslem ani tache songitachi speciality--ek megaphone--aslo. Ho megaphone aplea hathan ghevn bab Joaozinho aplem songitan ani suadik tallean ak'ki ratr dansachem sal gazoitalo.

Sotmandhunk avgodd lagta. Ak'ki ratr bor zagronn korunk tachea band-achi fee asli fokot 23 rupoi. Punn atam…Ru.23,0000 pasun pauchenant. Ani atam vazta tem muzg koslem te anink sangchi goroz nam.

Futtbolantui ostadEka masikar, Dom Lube Augusto Tavora, ani Vasco Alvares oxem mhunnttat: "Bab Joaozinho-chea loukikponnank lagon ek voros adinch taka book korun dovorcho poddttalo." Anim hem sot. Kazaram, dans, tiatr ani dusre sbar okazianv taka falt naslet…sodanch chalu. Zaite pautti kazarAcheo tarko mudar pasun kortalet Johnson & His Jolly Boys hankam favta tea pormonnem.

Ek dis xegit chear rati vazoilea uprant, panchvea disa jedna to rebek vazoitalo tedna taka jhem ou nid euvn tachea hatantlo rebekacho ark (bow) zomnir poddlo, oxem sangtat. Itlench nhoi, tea kallar choddso to saikolinuch provas kortalo. Ek dis, sokallim fudem ghara etanam saikolicher nidhechi lohr evn rebeka-soit zomnir xevttolo.

Tiatristam modhem legun to eok voznadik talleacho tiatrist zaun gelo. Tachea modhur (bass voice) talleak lagon taka Mumbai, Karnataka, adi zageancher apoun vortalet…tiatranim kantar korpak.

Bab Joazinho ek boreantlo boro composer aslo. Jivak aplea tras ghevn ani apli tokli zorovn sobhar Inglez toxe Latin bhaxen tannem misank muzg rochlam. Tech porim zinsanvar dhormik gaionam (religious hymns) tannem ghoddleant. Gaian Perpet Succur Saibinnink, jem tannem 1960 vors kherit toren Tivimche igorjent Novenachea vellar kantar korunk ghoddlelem, tem zaun asa: "Aileaum Maie magonk mozot tuji." Aiz hem gaian zaiteam suvatancher gailelem aikonk eta.

Tannem zinnsanvar mandde ani dulpodam ghoddleant. Tech porim zaiteam ghoddpeanchea manddeank ani dulpodank tannem sur bosoileat, chodd korun bab Tomazinho Cardozo-achea manddvank ani dulpodank. Khatren mhunnoieta: Bab Joazinho-k lagon att-bara vorsam Kandollechim Kirnnam pongddak poio nam tor dusro tori inam mell'la, zaum to songita udexim vho utram (lyrics) udexim.

"Fr Agnel Onod Goencho" kesett Pri Peter Cardoz toiar kortanam sogllea songitachem "arrangement" Joaozinho-n kelelem. Tech porim "Lokh Gitancho Porzoll" kessetikui tannem songit bosoilelem.

Thoddo kall Joaozinho "Pilar Music School" hanga bhurgeank musik ani rebek xikoupachea kaman chirdotalo. Tossot St Cecelia Music School, Ponnje, to abzoulo.

Tachea songitacho bhag thoddo vell bond dourun, bab Joaozinho-chea khellachea mollar ek firti nodor maruia. Joaozinho ek okhondd "football" khellgodi aslo. To "full back" zagear khelltalo. Tea kallar Dom Lube Augusto Tavora hachi "football team" asli--"KITEM FINE. Hea pongddacho to okhondd khambo zaun aslo.

Tache khellpache huxearkaiek lagon 1939 vorsa taka "All Goa XI" pongddak khellonk vinchun kaddlo. Anim teach vorsa Janerache 25ver tancho pongodd "Young Goans of Bombay" hanche virudh Ponje moidonar khell'lo ani "Young Goans of Bombay" hankam 4-2 golamnim haroilet.

Bab J. Carvallo "Badminton" khellantui tegist aslo. Sobar ganvchea Badminton spordhanim bhag gheun inam punzaitalo.

Bab Joaozinho-achea jivitachea tisrea bhagan tanch marun polluiea: Tache songitache kopxek ov huxearkaiek lagon tachea ghara lagim zaite bhurgim-chedde ani cheddvam--songit xikhunk etalint…to morover.

Heram porim, bai Vicky (Rosy) ani tachi bhoinn tachexin music xikthalint. Songitachi talim cholta-cholta bab Joaozinhonchea hathachim bottam okosmat rebekachea satvea kordacher bosson ek modur avaz tachea kallzant riglo. Ani hea kordacho porinam: 1964 vorsa bai Vickyn bab Joaozinho Carvalho thaim satvo sacrament zoddlo. Anim tanchea kazaracho foll: Devan tankam dog put favo kelet--Jude ani Juvencio.

Portuguese Goenchem raj choloitalet tednam choddxe Portuguese songitache kariokram amche "Emissora de Goa" (All India Radio - Panjim) vitraitalet. Tednam hea kariokromanim bab Joaozinho-chea rebekacho aspav astalo. Anim to sonvsar soddun vocho meren passun aslo. Zaite pavtti tachea talleachi gitam All India Radio-cher vitraitat.

Mario Miranda--Goencho famad ani unxear "cartoonist" "Goa with Love" hea aplea pustokar, ek dansachea sol, asson tantun Johnson and His Jolly Boys ani sabar lokh, osso eok "cartoon" pintarun, bab Joaozinhochi tust korta ani taka voir ukhlun dhorta. Poiteleak bhov sundor dista ani hansonkui eta.

Goenchea famad munxeamnim he mahan veokticho mogan ani onodan boron bhouman ani sotkar kelo. Te zaun assat: Augusto Braganza (dhoni Haystack, Arpora; Emiliano D'Cruz (Goencho famad songitkar); Alexyz (Goencho famad cartoonist) ani Fr. Carlos Mendes (director Solfegio Music School)

Famad Goenchea putan Mr. REMO FERNANDES hannem hea mahavirak "MEGA MIX" French Television-acher prokoxit kelo.

Vhoddli khoxechi khobor mhunntlear, 1993 vorsa Goenchea sorkaran bab Joaozinho Carvallo-chea supurn vavrak "Goa State Cultural award" favo kelo.

Eke vattent dukachi ani dusre vattent sontossachi goxtt mhunnllear: songit vazovpachea vavrant hea mahan purushak poixeanche babtint vhoddlo faido hadlonam, nhoi mhunn taka girestui kelonam. Punn taka soglleanche avddicho kelo, sonvsarbor famad kelo. 83 vorsanche piraier pavo passun hich tannem vhoddantli-vhodd ghirestkai punzaili. Anim xrestt monan ani kallzant ti tannem svikarli.

Sado-sudo, promannik munis to, vhoddponnanchi, kurdnattkaiechi ani ragachi savlli tacher diso nasli. Pasiensacho ani Dev bhiranticho munis to zaun aslo. Ullovp pasun tachem vhoddlean naslem, punn rebekacho avaz mat sangchi goroz nam…FORTE.

1996 vorsa Maiache 13ver vhodde umedin ani mogan aple sodancho "choir group" (Vicky, Jude, Juvencio adi.) gheun ani aplle dusre moganche bailek (Rebek) vengent gheun Vagator vochpache vattek laglo.

Mogan to "choir" vazoun donparam aplea ghara portolo. Sanjeche vellar bhair bolkavant boslolo asa thuim okosmat kitem taka zaun ailem ami zap kaddinastanam soukasaien tannem aplo prann soddlo. 83 vorsanche piraer Maestro JOAOZINHO CARVALHO, ho sonvsar soddun gelo, dovrun puson vechona toslo ugddas aplea moladik vavracho ani nanvacho.

Tachea mornanche khobor potrar vachun sabar lokh--gauncho tosso bailo, gorib toxe girest, lhan toxe vhoddle--tacher aplli nimnni nodor ghallunk tanger gelet. 1996 vorsa Maieche 15 ver, tachea inter'rak Siolechi St Antoninchi Igroj chikar bhorleli. Goenchea famad songitkaran Emiliano D'Cruz hannem Joaozinho-cho kaixeaum fonddant nikipilo tednam "ADEUS KORCHEA VELLAR" gitacho sur applea rebekacher vazoun, soglleanchim kallzam roddoilim ani dolleantlim dukham vanvoilint.

Anim azun dukham pazorot asat hea mahan munxeacho moll korit zalear.

Noman tukam maestro
JOAOZINHO CARVALHO.


Tiatrachea mattva bhailean

JOE Rose-achi mulakhat amchea Inglez vibhagan vachunk mellta. Tantun tannem aple kolecher ani tiatrache machiecher aplem veaktik mot sanglam. Tiatrache borpavollicher tannem matxi nodor firaili ani apunn comedy korta mhunnon tache voir tannem aplem mon ugttem kelem. Tor vachuia…famad tiatrist, ganvan Aldoncho, Mumboint vaddlolo ani sogleamche vollkicho…kitem sangta tem:

Joe Rose mhunntta:

"Tiatr borovpachei ritichi khori mahiti asonk zai. Aiz-kal tiatr konnacheanui borovieta punn konnoacheanui borovieta te sogllech tiatr bore zainant. Tuje lagim ek bori kanni asunk zai ani ti koxe bhaxen palkar dakhoitai (presentation) tacher sogllem tharovlelem asta. Tiatr ani kannio borovpi asat mhunntoch zaite bhaxecheo kanneo eteleot. Punn omkech torecheo dialogue favo tea tonddanuch poddot zalear taka mohotv asta.

"Mhojea hispan, Goeam zaite tiatrist asat, punn te sogllech bore boroinnar oxem mhojean mhunnunk zaina. Kednaim ek tiatr boro zata punn dusro tosoch utronam. Atam utponn zalea ti tiatristanchi pinnka fokot lokak zai tem boroitat. Chodd korun comedy…tiatrache kothent kainch asonam. Lok veta, houseful zata ani bhair etoch mhunntta, 'Kitem asa re tea tiatrant?" Punn hemch mhunnpi dusreai mhoineant teach direktoracho tiatr aslear, poilo vochon tikett kaddttolo. 'Comedy asa mure'…punn kaniecho mukhel hetu (central idea) ghora vhortolo mhunttlear kainch na.

"Comedy below the belt…hanv pochpochit mhunnona punn pozddi. Pozddeam panvlanim Konknni palk fuddem pavtolo? Jacint Vaz-an lokak, itlim vorsam, pott futtosor hansoilo to pozddi comedy korun nhoi. Kaim tiatristanchea monan zata ki osli comedy korina zalear lok hanschona, tallio-fivnneamcho gonngonn zanvchona. Punn hi khottim chintnam tannim aplea monantlim kaddun udovnk zai nam zalear amchea palkacho dorzo dhortebhorit zatolo.

"Don vorsam fattim ek padri amche igorjen novenamchem provochon kortalo. Taka hanvem mhunttlem, 'Father, nov dis tumim provochon kortat Devachea navan, bori dekh divn, borea gunnachi khobor sangun, ani davea disa, festadis, igorjechea adharak tumim oslo pozddo tiatr haddtat tantun pozoddponn dista'. 'Punn lokh…" mhunnun to kuxin sorlo. Zalear tannem nov dis bori xikovnn divn tenkxer pavtoch oslo 'climax'? Tea-tea ganvamnim tiatr sponsor korteleanim hacher chintunk zai. Oxem zalear, tiatrist toslem holkem borovp korunk pavchenant. Nitoll comedy aikunk ieteli.

"Adlea tiatrancheo kotha amchea ghorabeanim ghoddteleam vostumcher ani sobhavacher boroileleo astaleot. Amchea somazacheo vankddeo chali-roti bodolpacho proitn zatalo. Doth-denneam: tiatr borovn-borovn he noixt unnem zalem. Tiatr zavn asa ek borem hatiar somaz bodlunk…Oxem zalear Konknni palkak toxemch Goemche sonskrutaiek boreak poddttelem.