EdWords...
Greetings...
People...
Alexyz Away...
Blessed Backwoods...
Festivals...
Looking Back...
Interview...
Personality...
Kitchendom...
Probe...
Overseas...
Sports...
Folk Story...
Potpourri...
Books...
Last Month...
Obituaries...
Maravilha (Portuguese)...
Arso (Konkani)...

Sponsors...
ARCHIVES...

ARSO
POILEM KONKANI VEBZIN

Editor: Bonaventure D'Pietro

KOTHA...
OPARI (Proverbs)...



LHAN KOTHA
JOEL RAZA

Eka Portugalchea ganvant ek boro Raza aslo. To soglle porjek mogan ani favo te porim, konnakuch dukhoinastana, aple kaide palltalo, eka borea gonvllea porim. Hea khatir taka nanvunch poddlem Bom Pastor...soglli porza taka Bom Pastor mhonnttali.

Ek dis ho raza rannant xikarek vetana vatter tachea xikari sunnean ek dhovoful sonso pollelo ani tache pattik laglo. Sonso bhieun ani koddkoddun he ani te vatten dhanvlo, ani xekim thokun Razachea paiamxim jiv vachea na zaun poddlo.

Razan taka aplea donui hatanim ukhol’lo ani boro vogot taka poxelea uprant, sonso somadan zalo ani dolle ugddun Razakuch polleunk urlo, apunn eke sugur dholint aslolea porim. Razak tache itle churchure disle ki taka novean poxelo ani mhonnllem, “Kaiborea mhojea sonxea, tum kainch bhienaka ani konnunch tuka vaitt korchona.” Ani taka ghara velo ani eka ispecial panzreant ghalun tache avddichem khann gthalunk formailem.

Ho Bom Pastor te rati nidhunk gel’le koden avchit eke dhovemful nesleli, sobit rupachi ani matheak dhovimful fulam malun ek pori (fairy) tacheam dolleam mukhar ubi zali ani mhonnllem, “Mogal Bom Pastor, jen’na aiz tunvem tea dhoveaful sonxeacho jiv rakholoi, gorje vinnem taka tras dina zaun, ani tech bhaxen mogan tuje porjek choloitai tuji doia dakhoun, tor tujea boleponnachi muzri diunk hanv aileam, tea pasun tuka zai tem mag.”

“Mogall porie, mhaka ekloch put asa...Joel. Mhaka zai to tuzo ek boro ixtt zal’lo. Punn hem asa tacheach hatant. Mhojean taka fokot bori budh diunk zata vo chuklear khas laum ieta. Tor taka toxench kor.”

Razan hem mhonntanch pori thoinchi nanv zali. Thoddea tempan amcho Bom Pastor melo ani tache suvater kunvor Joel Raza zalo. Ek dis, ti bori pori Joel Razak dixtti poddun sanglem, “Ghe tuka hi mudi ani sodankal tum ti tujea bottak ghal. Ani jedna tum chuktai, tednam tem bott khorzotolem tuka kollunk. Tednam tuji chukh zali mhonn somoz ani zor tum bodlonaim zalear, hanv tuka anink adhar diunchinam punn voilean tuka khast laitelim tuje chukichi.”

Derepent hem tichem ulovp aikun Joel Raza thottaklo ani kobul zalo te boreponnache porien sanglam toxem korunk ani ti mudi aple bottank ghali. Khorench ti ghalea uprant to itlo boro zalo, ki soglleam sovem mog ani moipas dakhounk laglo, aplea bapai porim. Punn ek dis to xikarek gel’lo astana, kainch xikar taka mell’li nam. Tedna soglloch pikar zaun to ghara ailo. To iena borobor tachea rumant xempddi haloit sunnem ailem, sodanche porim. Punn Noel Razan taka ek khontt divun vhodd bor uddoilem. Tednamch tachem bott khorzunk laglem.

Razak, poriean sanglelea utracho ugddas ieun, tannem aple bhitor mhonnllem, “Hem atam kitem! Hanv eddem vhoddlem raj choloitam ani eka holkea sunneank khontt marlear mhaka kastig?”

“Hoi,” oxi ek zap taka aikunk aili. “Khoreponnim eka raj cholovpean tuzo mog kortelea sunneancher khontt marop mhonnlear ek vhodd chuk.”

Noel razan hi zap ollkholli ani guneanv bhogsun maglo. Oso thoddo temp boro gelo ani uprant to il’leo-il’leo chuki kortanam tachem bott khorzotalem, punn tachi porva korinastana toxeoch chuki korit ravlo ani ek dis bott borench khorzota tem polleun, ti mudi kaddun vhodd bhor marli. Ah! atam mhaka suseg zalo...zai tem korunk. Punn disandis Raza paxtt zaun gelo.

Ek dis to osoch passei martanam ek mer’reancho hindd tannem pollelo ani tanche modhem ek sobit sundor cheddum, Zelia, tanchi rakhonn kortalem. Tem Noel Razache montint itlem gelem ki taka lagim sorun Razan mhonnllem, “Sobit bhurgea, mhaka khoxi tuje lagim kazar zaun, tuka ranni korpachi.”

“Na, na, hanv koxinch zaunchina! Tum rupest ani girest zaxi, punn tum chodd ovgunni. Tujea oslea monxea lagim kazar zaunk hanv kobul na.”

Hem aikun Razak vhodd insult zalo, ani formailem Zeliak palacint haddun eka rumant bond korunk, tannem aplem mon boldi porian.

Thoddea disamnim Zelian mon boldilam zalear polleunk Raza gelo, punn Zelia thoim naslem.

Hem polleun tannem chintlem...konnem tori thoincheam tea cheddvak bhair kaddlem. Konn zait to! Tannem aple kortintleam monxeank vichar kelo. Tedna Raza bhaxen konn kurnatti asle tannim mhonnllem, “Hem kam Salimanchem zaunchem. Kiteak Salimank lok tujea vo (Raza) von oddhik mandta.”

Hem aikun Razak itlo rag ailo ki Salimank prez korunk formailo. Orxem Raza Salimak admirar zatalo. Punn hi ord diun Raza aplea rumant gelo ani sofar bostana talliancho vhodd avaz aikunk ailo ani borobor bori pori Raza mukhar ubi ravun mhonnllem, “Joel, zanno za ki Zeliak hanvem suttka dilea ani nhoi Saliman. Taka vegim suttka dhi. Az than tuji tokli zateli xinvanchi, paim bhalgiache ani xempddi serpentichi. Hem sangun ti pori thoinchi nanch zali. Ani Razacho bhes tinnem sanglelea porim zalo.

Aplo bhes polleun taka osli loz zali ani palacint ravunozo zaun, rannant dhanv marli ani eka zhadda pondak boslo. Punn thoim xikari pavun sorle ani he atve monzatik eka panzreant ghalun lokak dakhoupak ganvant haddli.

He vatten Raza palacintlo na zalo mhonn sogllea ganvant khobor. Konn mhonnta Raza poula, konn mhonnta mela, etc. punn soglleanchem mot zalem Salimank Raza korunk.

“Hanv mandun ghetam tumchem magnnem punn Joel Raza ie porian. Mhaka dista to morunk na...to ek dis ietoloch.”

Saliman rajvoddki cholunk suru kelem ani Joel ek monzat zaun pandreant asa ani taka pollleunk ek monis asa. Ho monis taka khup tras dita, ghoddiek sankoll ghalun taka eka zhaddak bandun mar ghalta, ghoddie taka haddlelem jevonn apun khata, punn ek dis hea monxeak vag atakar korunk ieta. Tedna hi monzat tea vagak marun uddoun aplea dhoniak salvar korta.

Tednam ek zab aikunk ieta, “Joel, tum zaito boro zala, tea pasun tuji khast denvoun tuka ek sobit sunneancho petto kortam.” Ani oxem zalem.

Ek dis hea petteak khaunk ghal’lem astanam thoim ek bhukel’lem gorib bhurgem ailem ani tea pettean apun upaxin ravun tea bhurgeak aplem khaunk dilem. Tednaim toxi ek zap zali, “Joel, tum zaito sudharloi, tea pasun tuka ek parvo kortam.” Oxem zalem. To parvo furr’rr korun uddun vochun thoim ek cheddum bosun aslem tachea bhuzar boslo.

Tea cheddvan taka dhorlo, poxelo ani mhonnllem, “Ai sobit parvea, kitlo tum boro ani mogall, ani zorui to Joel Raza tuje bhaxen zal’lo zalear hanv pattim sorchim naslim korunk taka mhozo fuddaracho poti.”

Him utram ticheach tonddantlim bhair soronam borobor parvo furr’rr korun uddun gelo ani thoim Joel Raza tichea moreant ubo zalo.

“Kitem! Joel, tuka polleun hanv khoxeal zatam.”

“Ani hanvui tuka polleun ojaptam Zelia.”

Xekim tim dogaim palacin vetat, zhoim rajvottkechi sutram Salim Joel Razachea hatant dita. Uprant tim kazar zatat ani ti pori taka dusri mudi dita, ani tantun tachem bott anink kednanch khorzolem nam. Tim atam khuxeal jietat.

D. Bertha de Souza e Menezes

SUPURLEAM KANNIANCHO JHELO: ISKOLACHEAM BHURGEANK FAIDEACHO
Pp.64 (1994)











OPARI (Proberbs)

Opar moniskulla-itli pornni. Ji zannvai mon'xean zoddli, ti tannem tondda-tonddim dakhttea-dakhttea vakeamnim dusreank dili. Opar mhollear zannvaien bhorleli sinsli. Zannaramnim opareo boroun kaddleo. Osleo opareo soglle sorospotimnim ximpoddleat...Konkani Oparinchem Bhanddar (The Treasure of Konkan Proverbs), Antonio Pereira, SJ.

Adhar/Sohokar (Cooperation)
Kanttiechea alaxirean tonn vaddtta, tonnak lagon kantti zogta.
Under the thorn bush the grass, and because of the grass the thorn bush is kept.

Panvelichea dhorman moskak udok.
Good done to one is enjoyed by some one else.

Sukhea borim oleim zollta.
The green burns along with the dry.

Addkholleo (Hassles)

Dantui mhoje, vonttui mhoje.
Both are mine, the teeth as well as the lips.

Hun dudhacho ghontt gilluim nozo anim bhairui uddoum-nozo.
Hot milk can neither be swallowed, nor thrown out.

Ekak kelear, dusreak nosai.
If you good to one, the other gets jealous.

Hennem gelear hennem poddlim, tennem gelear tennem poddlim.
Between the devil and the deep blue sea.

Hennem gelear nhoim, tennem gelear poim, modhem rauum khoim?
Between the devil and the deep sea.

Hoi mhonnlear ghor veta, nhoi mhonnlear bail veta.
If you say, you house goes, if you say no, the wife goes.

Kanka cheddvachea lognank zaiteo addkholleo.
There are many difficulties for the marriage of the one-eyed girl.

Mavxi jevunk vaddina, bap bhik magunk dina.
The step-mother dfoes not give me food, and the father does not allow me to beg.

Oxeim mhonnchem nhoi, toxeim mhonnchem nhoi, Divalleche dive-re puta.
Neither this is correct, nor that is false.
Sokol dovorlear mui vhorot, vhoir dovorlear kanvllo vhorot.
If you keep it down, the ant may eat it, if you keep it on the top, the crow may take it.

BACK TO TOP