GOEM
ANI GOENKARPONN
Bor: Chandrakant
Keni
|
Jen’na
ami Goem mhonnttat, ten’na amche nodre mukhar aiz Goem rajeacho
zo avantth asa titloch vattar ubo ravta. Khoreponnim Goem adim
aiche poros vhodd aslem. Sat Konkonna modlea Mahasaptam mhollear
vhodd Konkonn, mhollear Goem. Taka Aprantui mhonnttale. Punn Purtguezamnim
1510 vorsa Bardez, Tisvaddi ani Saxtt (Murganvam soit) taluke
ghetle tantunt Goem hem mukheo xar axil’lean hea vattarakuch
Goem hem nanv poddlem. Tench dholl’llem ani urlem. Uprant
sat taluke Goem prodexak zoddle. Thoim Purtugez razvott suru zali
ani taka-i Goem mhonnunk lagle. Dekhun aichem Goem hem mannkulem
asa ani thoinche porjek Goenkar mhonnttat. Goeant khub purvilea
kallar savn Goenkar ravtat. Tanche modim dhorm’ bhed naslo.
Zaticho bhed naslo. Udok, vot, varem hem Devan soglleam khatir
dilam. Tech bhaxen bhuim. Ti sogllea lokanchi oxe Goenkar mantale.
Te Goenche bhuimient koxtt korun pik kaddchem - neainit samballun
bhavponnan cholchem ani apli sonskrutai tigovchi hem kam’
Gram Sonstha kortali. Fuddem porki razvotti aileo ani Gram Sonstha
vikrut zali. Punn zhaddachim mullam bhuimient astat, te meren
tim vaddttat, toxem monis somazachem-i asta. Bhaile razvottint
tannem khub pidda-pidd bhogli. Somaz zolla-mollak ximpoddlo. Ekach
ghorabeantlea kaim bhavank musolman kele, zalear dusream kaim
bhavank kristanv kele. Eka dhormachea nanvan dusrea dhormachea
mon’xacho dves korpachi xikovnn rajkorteamnim dili. Goenkarancho
ekvott moddunk sonskrutik pormpora fuddem choloitolea Goenkarak
zobor kheast ani pidda-pidd dili. Tanchi bhas ulounk bondi ghali.
Bhes ani jevonn-khann vegllem korunk sanglem. Punn dhorm’
vegllo aslo tori Goenkaramnim aplo somajik ekvott ani bhavponn
sodanch samball’llem. Itlo zulmi itihas asunui Goenkar Goenkar
urle, hachem karann kitem?
Ekvottan kam’ korpachi amchi purvozanchi xikovnn. Tannim
ekamekachea adaran somajik ekchar ghoddoilo. Xetkamacho vikas
kelo. Dev-dhorm’ pallpachi xikovnn dili. Soglleant borem
kam’ zor tannim kitem kelem asot zalear, Goenche bhuimie
kodden natem nirmilem. Bhurgeachi nall zoxi avoi kodden bandil’li
urta, toxi Goenkarachi nall, to khoim gelo tori Goenche matient
roil’li urta. Sat doria hupun pois gel’lo Goenkar
apleak Goeant moronn ievchem ani apli kudd zanntteleanchi kudd
je matient bhorsolea, te matiek mellchi oxem anvddeta. Konknni
amkam zoddtta, punn zo Konknni uloina to Goenkar legit Goenche
bhuimiek nixttha ompun asa. Dekhunuch amchea ekvottachi kuru ani
fuddaracho bhorvonso bhuimiecher adaril’lo urtolo. Dekhun
avoi itlichamchi bhuim povitr asunk zai.
Poixe mellttat mhonn zo amkam vikunk toiear zata to Goenkar nhoich
ani monisui nhoi. Ponn amchea Goenkarak tachem dukh na. Taka poixech
dixtti poddttat. Poixeam khatir to kitem-i korta. Punn amchea
bhurgeancho fuddar apunn kabar korta hem taka kollona. Fattlea
40 vorsant Goenchea lokancho ankddo zo adim 50 lakh aslo to aiz
15 lakhancher pavla. Amche bhangrache bhuimient Goenkarancho ankddo
unnem zait asa ani zor zomin geli zalear, Goem kitlem-i girest
zalem tori Goenkar Goeant urcho na. Ani Goenkar nasot zalear Goem
koxem urtolem? Eka santan sangun dovorlam -
Goa ninguem levara,
Por se acabara.
Goem konn vhorcho na. Tem apxinch kabar zat’lem. Him utram
khorim zait kai?
Mornnachea tonddant pavil’le astanai ami amcheo chuko sudraun
ghenant. Venchnnukanchea rajkoronnak lagun Goenkaram modem dhormik
ani zati-bhed vaddoitat. Taka lagun Goenkaram modem futt poddtta
ani fuddem-fattim zati-zati modim, dhorma-dhorma modim von’tti
ubeo zat’leo ani bhaileanchem favtelem? Hacher upai kitem?
Upai ekuch. Dhorm’, zat visrun, bhuimie koddlem natem vollkhun
Goenkaram modlo ekvott, poromporen cholot ail’lem bhavponn
ghott-mutth kelem zalearuch, azun Goem samballum ieta. Amche kodden
dhorma-dhorma modlem zhogddem na. Hindu igorjent ani kristanv
devllant vochun prarthna kortat. Oxem fokot Goeantuch ghoddtta.
Hem amchem Goenkarponn. Tem samball’llem zalearuch Goem
urtolem.
|
DHORM
MHOLLEAR
MONISPONN
Monis jen’na zonavoravori jivitantlean voir sorot soot somijikieche
ani sonstutaieche vatten fudden sorot ravlo ten’na taka
jem - jem kitem zai poddlem tantunt cholnukantli nit ani rit hi
chodd gorjechi zali. Te khatir soglle manun ghetat oxe kaim jivitache
nem zolmak aile. Hea nenak pallo divpak lagun ‘Dev’
ailo. Ani Deva sankari monxan lhanvikaien toxench taka nomon-prarthna
korit jivit sarpachi rit aili. Dev mhollear ek povitr, uzu ani
ekdom unchli chintna. Thoim fokot boreponnachoch porzoll asta
- promannikponnak suvat na.
Boreponn, uzuponn vo fottkireponnak suvat na, Boreponn, uzuponn
vo promannikponn mholleanuch puneavontponn. Jivitant jem kitem
borem mhonnun asa tem puneo vo puneavontponnachi dusri bazu mhollear
pap. patok. Mon’xan Devak iad korit borem tench korunk zai.
Dusreanchem vaitt korunk zaina. Dusreank dukhounk zaina. Dusreank
vaitt utram diunk favonant. Nit soddun cholunk zaina. Dusreank
fottovn apnnalo suvarth sadhunk zaina. Mhonnchech he xikovunne
add jem kitem asa tem pap, patok. Mhaka dista mon’xak ek
somaz, ganv, prodex vo des hancho ek sandho mhonnun jivit jievpak
soglea borea gozalinch goroz asa ane tench vevosthitponnan soglleank
koll;lench ani te proman mon’xan cholchem, vagpachem hantleanuch
dhorm’ hi kolpona zolmank ailea. Thoddeach kolpona zolmak
ailea. Thoddeach utrannim sangpachem zalear mon’xa modlem
monisponn jivem dovrun taka sonvsarant jieunk vatt dakhovpak mholleanuch
dhorm’ Tachem mull ani tanchea upeogachem karanni ekuch
monisponn.
Monisponnache gunn, sonvsarantlea khuinncheai mon’xache
eksarkhech. Punnte somzun ghevpachi ani cholnnukent haddpachi
rit ghoddie veggli zait. Karann Bharatantlo monis hea monisponnache
cholnnuke kodden je nodren polleta tech nodren chinant thoi monis
pollet mhonnem sangun nozo. Evropantlea mon’xachi nodor
anikui veggli asum -ieta.
Mhollear nodrecho angle - druxttikonn fokot droxttikonn. Cholnnuke
fattlim mullavim mulean nhoi. Mulean sogglim ekuch. Punn tim somzun
ghevpachi rit vo tora, dor eka desa proman, thoinche bhugolik,
poriavoronnie vo somajik porithiti promann veglli asum ieta. Dekhunuch
dhorm’ magir to khoincho-i asun. Tache xikovnn ken’nach
tujem pott bhorpak dusreak nagoi, fottoi, marun voddoi mhunn sangchi
na. Toxem sangop mhollear onit zali. Ti zonavoram modim cholta.
Vag-xinva sarkim vhoddlim zonavoram sorso, pisoi, kurong sarkhea
lhan zonavorank marun apnnalem pott bhortat. Monis oxem korunk
xokona. Karann tache mukhar nit ani tantuntlean ievpi xikovnn
asa. Tori astana, ekadro ek bollixtt monis, gorib dhaktteak piddapidd
ditach, taka naddta - fottoitach - Ani hem manun ghenat. Karan
ti onit. Ani onit mhollear dhorm’ nhoi.
dhorm’ vixinchi xikvonn tora bhasamnim lokam mukhar ail’li.
Polleunk mellta. Shri Bagvadgita mon’xak nit, bori cholunk,
uzuponn xikoitana, chodd unchlea panvddear ravon jem kitem sangunk
zai tem sangla.Monis svarthak lagun patok adarta. Fottingponnam
korta. Dusrea utramnim sangpachem zalear, tum jem kitem korta
tem sogllem Devacher sodd. Axe-khorponna korit ravit zalear patkant
poddtolo. Bhagvan Buddh hench dusre toren sangta. To mhonnta,
vosvoxeponn, hanvponn hem mhojem, tem mhojem oxem chintop hench
sonvsarantlea sogllea dukhachem karann. Dukh-khont naka zalear
suvartha mekllo za, hanvxponnantlean bhair sor mhoje somzonne
promann Bhagvan Yesu Kristachem vo Mohammed Paingamber hanchea
xikovnnechem-i mull haceh poros vegglemna, Yesy kristan sonvsarak
premacho, mogacho sondex dilo. Islam monxamo-nxamodem bhavponn
kellovpachi, vaddovpachi xikvonn dita. Amchea Bharotantlea ruximnim,
hancheai mukhar vochun mhollem - vosudhevkuttubkom’ mhollear,
ho sogllo sonvsar mhollearuch ek kuttumb, ek parivar. Ganv, Prodex
ani raxttr hankam hupunn vochpi oso ho vichar. Angele Sant zaun
magir to kabir, Tukaram Dynaeshwar, hea soglleamnim amkam bhavponnachi
xikovnn dilea kabir mhonttalo, konnem konnathi zat-pat vicharpachi
na. Zo konn Devak bhozta, noman korta to Deva choch zata.
Sonvsarant mon’xak jievpak ghordar zai, xet-bhatt zai, vepar-dhondo
zai, nokri-chakri, dudu girestkai zai. Khori gozal thoddeam koden
khub girestkai astoli. Thoddeam kodden ti nastoli. Punn hem sogllem
uzu ani nit samballun ghoddunk zai. Dusreank nagovn, fottovn vo
huttun girestkai korun nhoi. Zache kodden khub asa, te zachem
ghor bhorun dar otta, taka dusrea gorib durbollanchea uleak pavpakui
kollonk zai. Fokot apunnalench ghor bhor bhor bhorit rav oxem
nhoi. Bhorta tantuntlem, na tanche khatirui il’lem il’lem
rokoi, ot. Oxem kel’lean zagelem ghor bhorot ravta, tea
ghorant novem-novem bhorun ghevpak thoddi tori suvat zat’li.
Ani zagelea ghorant kainch na, tacho suki’lo tallo mat tori
olo zat’lo. Tachea rikamea pottachi kolli mat tori bhortoli.
Hich monisponnachi nodor.
Dhor’m mhonnttat to oslench monisponn xikovpa khatir asa.
Toch dhormacho khoro orth.
Naguesh Karmali
(Ekcharachi Yatrachea upkarant)
|