FAMAD GOEMKAR
NEVILA OSLO KHELLGODDI BHARATANT ZOLMOTOLO KAI?
Bor: Isidore Dantas

Neville D'SouzaGoemkarancheam xiramni rogta borobor futtbolacho mogui dhanvta oxem zaite Goemkar boddaien sangtat. Sabar zann tachim veovostit karamnnam ditat, punn sakxi fokot muttbhor Goemkaranim aiz legun dilea, ani heam manadik khellgoddi putanche volerint ek nanv 1956 vorsa thavn porzollot ailam Neville D'Souza.
1956 vorsantlea Australia desantlea Melbourne xarant zalolea Olimpik khellant itihas rochpi Neville D'Souza hacho onvdum Marsache 16ver, 26vo morna dis zalo. Nevilan hat-trick korun Bharoti pongddak Australia voir 4-2 golani futtbol khellant zoit melloilelem. Uprant, Bharotan ordea-xevttachea khellant proves korun Yugosalvia kodden har ghetli ani Olimpik khellant panchvo zago melloilolo.
Nevilacho zolm Mumboint Agostache 3rer 1932 vorsa zalo. Asaganv ek mhan munxeancho lahn ganv. Nevilacho avoi-bapui Jose ani Alina D'Souza hea ganvchea Bountavaddeantlim. Tim Mumboi ravtalim dekhun Nevil teach xarant eka vhodd hoki khellgoddeanchem kuttumbant vaddlo. Don vhoddeancher aple paiem dovrun legit kopxi dakhovpi Nevil, Caltex komponek futtbol tor Tata komponek hoki khellttalo. Hoi. Futtbol jerul tacho poilo mog zavn aslo.
Olimpik khellant jaduachea golank lagun to nanvlovkik zanvk pavla. Xittukponni bol khelloun, boglechean suring soddche poros, pois thavn gol rakhpea kuxichean bol pasar korop hem Nevilachem khaxelponn aslem. Zomniche ole ani sukke doxe pormonnem to aplem verem dhorun khellachi pod'dot bodoltalo. Bolachi vanttni to thoknaiechea vanttpant kortalo ani hem kortana zomnir bol tenkovn dovrop tachem kheritponn aslem. Penaltti martana zomnichea tonna voilean nomllaien to bol posraitalo ani gol rakhpeak ojapant ani gondholant soddttalo. Hi huxar fixalkai tannem xemboranim, xallentlea futtbol khellpeank xikoili. Punn aichea futtbol khellant gineanachea unnavachi taka khup nirxenni distali.
Kaun Baneka Karoddpati TV mallent (serial) ek vichar aslo. Khoinchea ekmev futtbol khellgoddean Olimpikent hat-trick keli? Hacho zobab nokllo aslolean bhag ghevpeak kruttpoti zavpachem noxib chuklem.
Sorkaran taka ozun Arjuna tosrip divun son'manit (honoured) korunk na, hi ek lojechi gozal. Punn 1990 vorsa, Goenchea Khella ani Tornatteanchea Vibhagan Goeank gorv-mellovpi promann potr ten'nachea Mukhel Montri Bab Luis Proto Barbosa hanchea hostokim Nevilak favo kelelem.
Hea vorsachea Novembrant Nevilan Melbourne xarant rochlelea chomotkaracho bhangra utsov zatolo. Ozun oslo rekordd moddunk naslolea he oprupe (wonderful) ghoddnnecho Bharotache khellgoddi ugddas korit kai? Karann tache oslo futtbol khellpi Bharatant zolmunk nam, ani fuddarak zolmot mhunnonui vhoddlixo bhorvanso nam.
Neville hachi ghorkan'n Lyra D'Souza Mumboint Byculla ravta. Nevilacho bhav Derryk zovui ek vhodd futtbol khellpi to sod'deak Mumboint Cooperage hankam vavurta.

isidordantas@yahoo.co.in

Lahn Kotha
HANV EK LAKHPOTI?
Bor: Jose Lourenco

"Caitan, oh Caitan”, hanvem ulo marlo. Caitan amcho ganvantlo ek durboll pun boro ani kalljivont monis mhonn soglle ollkhotale. Punn az… Caitan Oson'nechea pulache deger ubo also!“Are, sokla denv re, udkant poddon mortolo tum!”, oxem mhonnon hanv to also thoi dhanvun-dhanvun gelom! “Pois rav, bab, mhaka hea jivitachi ubgonn ailea. Hea sonvsarant jieupachi mhaka ruch na. Pois rav, na zalear hanv udki martolom.”Tachea dolleantlim dukham vhanvtalim ani tannem pinzlele kopdde ghatlele. Tachi kudd soglli melli diso.
“Kitem uloita re tum! Hem jivit kitlem khuxal-kaiechem. Amcho
ganvcho lok tuka kitlo boro korta ani tuka boro kuttumb asa, jiv divpachi
Kos-lich goroz na!”, hanvem taka somzailo.
“Na! Hanv ekdom durboll ani mon'xa lagim poixe na zalear, ho
sonvsar mon'xak kikont korta. Goribanchi konn porva korina.
Hanvvetam, dusrea sonvsarant vetam!”
“Rav! Tum gorib? Kitem uloitai re! Tum zavun asa ek lakhpoti!”Caitan ojap zalo ani dolle mot'te kele.“Hanv lakhpoti? Goribanchi fokannam kori nakai, bab!”
“Hoi, tum itlo girest asai mhunn tukach khobor na! Polle, tuje dolle, kuddeak dolle zai zalear attnov lakh korch korcho poddta. Tuka don ghott hath ani don okhondd paim asat tankam dha-bhara lakh; tuka uloupi ani gavpi thondd, aikupi kan, lakhpotich nhoi, crorepoti tum!”
“Tuje dolle, paim-hath, kan piddear zalele tor tum roddta aslolo.
Punn hea sonvsarant vhoddle-vhoddle kudd'de ani bhere aslele nanvoste zaleat. Beethoven, Mozart, Helen Keller, Stevie Wonder! Ani eklo ek dhongo aslolo monis, dusreak “artificial” dhongo ghalun, sogllea sonvsarak dhanvlo!”
“Ani tum, hi soglli girestkai ghevun udkant udki marunk sodtai?
Ponnje ek monis poilo chire foddtalo to thar nastana dha vorsank kam’korun,az to vhoddlo “Construction” Componecho odheokx zala. Ieo, Caitan,
ami ghara ia, suria doriachea potant rigla. Kallok zatlo.Caitanan tachea hath-paiancher nodor firaili zoxem to poilech pautt to tankkam polletalo. Tachea dolleank, kanank ani angak hat lailo ani… udki marli … mhoje vengent! Ami dogui hatant hat ghalun ghara portole!

Siolecho navadik songitkar
SANTAN MISTIR

Bor: Joel D'Souza
Santan Francis FernandesGoemkar sodanch boddai martat apleam xiramnim songit sollsollta mhunnon. Hem sot asot punn hem songitachem dennem sollsollun-sollsollun xiramninch xinketelem aslem. Punn Goemkaranchea borea noxibant igorjecheo xalla ugoddleo. Thoim solfam, gavop ani rebek xikpachi kuru kaddun mozuri zoddunk pavlet. Kaim Goemkar songitkaramni char-chovgam modhem namna zoddli, ani tanchi potram-pustokanim tust azunui zait asa. Punn tanchea modhem her okhondd songitkar asle te aple goribsannink lagun ganv-gharach urle, ani sthanik songit-pongddanim apli kopxi sid'd keli, igorjechea iskolant xiklele thoimch mistir zale. Hanche modhem asa Siolecho Santan Francis Fernandes, zannem aplea suadik tallean, rebek ani rebekanv vazovpan Bardez talukeant apli mond iad kanvtovn dovorlea.
Siolechea Bamon vaddean ravpi Santan dha vorsamche piraecho astana taka Atanasio Fonseka mistirin Sioleche parokial xallent solfam xikoilim. Fonseka zanno aslo Santanank songit xetrant ek noketr koxem porkastolo mhunnon. Hoi. Tech igorjent ek dis Santan apunnui mistir zalo. Siole muzganchem malem nhoi! Navadik Joaozinho Carvalho-n (Johnson & His Jolly Boys) dhakttulea Santachea kherit gunnacho thav ghevn taka rebek vazovnk xikoilo. Ani fokot tin mhoinneamnim. Ek dis Johnson bharim ojeaplo: ho Santan igorjechea korar choriam rebekanvacher ark voddtalo. To rebekant Santana poros dobradan unch also. Hea dhaddxi porachi umed pollovn Johnson-an taka ekach sumana bhitor rebekanvui xikovn uddoilo.
Santanachi lhanxi porikxa koxi ghevpak mhunnon Johnson-an taka don vazovpache nog dile ek overture ani ek western xatria git. Punn xikoitana Johnson-an ek vegllich ott ghatleli: Santanan aplea songit-pongddan vazonvchem poddtelem mhunnon. He toren umedvont torno songitkar Johnson & His Jolly Boys benddacho ek okhondd khamb utorlo, ani kitlimch vorsan tannim borobor vazovn kazarank, festank ani heram okasivanvk bhorpur sobai haddli. Tannem poilech pavtt vazoilem tem ek girest bhaddkarachea kazarak Ponnjechea Club Nacional-ant.
“Mhaka chodd ruch rebekanv vazovpachi. Music aikotana mhozo kan bass avazacher poilo pavta,” Santan sangta. Paonn-xekddo to Sioleche Bhagevont Antoniche igorjent mistir also. Veg-veglleam songit pongddantui to vazoitolo, zoxe porim somplelea Andre Antonio D'Souza borobor Mandream. Aki poltodd, Perneam talukeant Xapora nodi pelean Morje, Mandream, Hormola, Kerie, Tiracola ani Vengurleam pasun tannem kazarank ani festank vazovn fank zoddlea.
Santan gavpanui ekdom huxar aslo soprano, alto, tenor ani bass. Soprano matr tache chodd avddicho also. Rupan ani anglottin konnaiche nodren borpa sarko Santan kitleanch koramnim (choir groups) novenank, vesprak ani festank gaitalo, chodd korun Johnson-achea sangata. Johnson-a koddlean xikovn Santan aplea misitrikuch aplea vortea denneam udexim dipkailo. Bardezachea soglleam igorzanim to vazovpak nam tor gavpak tori pavlolo asa.
“Hanv lhan astana, Tropache igorjent salvik gaitanam, eke Inglez ostorek mhozo tallo ekdom boro laglo. Salv suru zanvchea adimch ti mhoje kuxik evn holluch char annem mhojea hatan lott'ttali. Tea tempar mhojea osleam lhan porank char annem ekdom vhoddle asle. Ti mhaka sangtali: Tum ek dis vhoddli gavpi zatolo,” Santan atam mhunntta, ani te ostorechea utrantleanuch apnnank gavpacho vodd lagli mhunntta.
Tea kallailea Emissora de Goa, Goemche akaxvannicher jedna tacho ganv-bhav somplolo Antoninho D'Souza Konknni kariavollicho director also tedna to Santanank kheritponnim solfam boroitalo. Tedna Santanani Johnson hankam Antoninho soglleam poros avgodd te Konknni gitamche bhag ghoddttalo. Tanchea borobor akaxvannicher gavpak astalint Gaunsavaddechem Maria Conceicao ani tacheo dogi bhoinnim.
“Mhojem jivit songitachea sadaruch thorlelem asa,” Santan sangta. To Marsache 15, 1929 vorsa Wolfango Vicente ani Maria Arcanja hancheam kuttumban zolmol'lo. Taka azunui songitachi avodd punn Parkinson piddecho boli zal'lean tachea hatan atam rebek dhoronam. Punn sumar don pinnkanim tachea rebek ani rebekanvchem songitacho sontos bhogla. Songitachea adharanuch tannem apleam tegaim dhuvank vaddoileant Loretta, Preciosa ani Cressy. Atam tegaim logn zavn ghovalea ghora gelim ani Santan aple mogache pottin Rubertin-achea sangata ravta.
“Gitar envchea adim rebekanvunch dhormik songitan mhotvacho zago ghetalo,” mhunnta Santan, zaka songita bhair futtbolachoi ekdom chodd mog also. Songitachea xikop zalea uprant taka her xikop korunk velluch mell'llonam. Ghoddiek matxem xikop aslem zalear famad songitakaram porim tovui Goeam bhair pavot aslo. Punn Johnson ani Antoninho D'Souza porim tannem aplea ganv-ghorach aplea denneam favo to upeog kelo, ani aplea Rochnnarak argam divpache sevent. Lamb xetam, unch madd ani ganvtti ghoram modench tachi nodor xirkon urli. Osleam songitkaram sarkhe Goemche dhortorecher dusre kedna kirlot kai?