AMCHO LOK
Index
Poilem Pan
Ogrlek
Amchem Daiz
Amchi Bhas
Amcho Lok
Amcho Noman
Amcho Somaz
Nimannem Utor

SUKHNNEANK LEGUN
CHRIS PERRY-CHO UGDDAS IETA

Bor: Dr Francisco Colaco

Chris PerryHanv Chris Perrychea songitacho mogi dekhun hea manadik Goenkar songitkarak soglech visorleat, oxem mhaka dista. Temvui halimch tacho malgoddo put – Glen – aplea mogal baipaichea ugddasak ek album uzvaddailea uprant.
Chrisak dhuvo na. Soglleant dhatto put – Errol – Goeam ravta zalear Miles, Giles ani Glen Dubai astat. Aplea ‘recording’ veavasaiant Glen sonvsarachea sabar desanchea mukhel xaramni bhonvot asta. To ekdom huxar songitkar. Tachem songit kallzant ghusta, gitachim utram suddsuddit ani Madonna, Tina Turner ani Michael Jackson osleam ontoraxttrik namnecheam kolakarank songit vazoupi tachea sangatak vazoitat. Tachi kola unch dorjeachi.
Chrisache put eka disacher better legun Goeam pavon sorlear amger pavom dovrun mhaka vhoddkilea viret vochonant. Karann: hanv tanchea ‘papacho’ ghuttacho ixtt, voiz ani borem magpi.
Tem asumdi. Perry somplear chear vorsam soron gelim, punn tachea omor ugddasak azunui kainch mhotvachem zaunk na. Chris ontorlolo tedna tachea ugddasak kitem tori korun dourunk zai mhunnon soglle sangtalet. Pri Jose Antonio da Costa, Prince Jacob ani Remmie Colaco eke boskek ajir aslet tacho mhaka ugddas asa. Chrisachea manank ek Music Academy ghoddpachi kolpona tedna soglleank ievzol’li. He ievzonnenk bhopur tenko diunk legun soglle tedna toiar aslet, bhov korun tache put. Punn favo titlo vell naslo aplea bapaichea manank choddank chodd orthik palou ani kolechem dan diunk tedna tankam tankonaslem. Dekhun eka vorsant kosleim tori orthabhorit karia korpacho tannim bhorvanso dakhoilolo.
Punn Dubai vetoch Chrisache put aplea kamant buddlet. Parikinson’s piddecho ilaz korpi sabar sonsthank vhoddle ‘show’ korun duddvanchi vhodlli nidhi ekttaili. Tech Parkinson’s piddent tanchea paichem jivit mottvem korun uddoilelem. Punn Chris Perrychea ugddasak Goeant ek vhoddlo ‘show’ korpachem soponn azun purem zaumchem urlam. To dis rokddoch udelea puro mhunnon bhorvanso dhorun hanv Deva lagim magtam.
Chrisa borobor mhoje familicho fottu kovrar asleli “M.O.G” CD Glenan tachea bapaichea inter’ra dis vhoir ubharleli ani thambonastanna tache umanv ghetlele. Chrisan Lorna borobor uzvaddaileleam omor CD modhem amchi CD ‘third class’mhunttlear zata. Punn te CD-intlean Glen ek mohotvacho sondex soglleank diunk sodhta oxem tea disa distalem. To sondex: Chrisache putank zai ugouto suria punn nhoi tanchea tornea, nirdox jivitantlo suriastacho “kallo kall”. Khup pavtti Glenan, dukam golloun, aplea jivitantlea hea ‘dukhivont kallachi” khobor keleli. Tachea jivitachi kanni aikotam-aikotam mhojea dolleank dukam tenklelim.
Perry kuttumbak hanv ekdom tenkun aslom dekhun Lorna baptin chintunk mhaka avgodd lagtalem. Punn te sallorek vollkhotat tanchea somoza pormonnem tachi-i kotha titlich dukhaborit asli.
Tanche modhem ttanv-ttinv zalea uprant, Chrisan, zaite zann sangtat, Lornache veavasaiacher goinddo bandhlo ani sumar dha vorsam tem 'onvasant' koxem gelelem. Jedna Lornan, Monserrates-ancheam magnnean, porot machier ieunk tharailelem tednam Chris ekdom abalar zalolo tem hanv zanno. Tedna tannem mhaka ek 'declaration' (kagdachea kuddkear scribbled) mhaka dakhoilem zantun Lornan apunn tachea viret dusrea konnanch khal gauchenam mhunn bhas dileli.
Eke vatten, Chrisachea kuttumbak naka aslem Lornachem koslench association tea songitkarachea sangatak. Dusre vatten, choddxeam Goenkanak chris ani Lorna songitantlim doxim zaunozo. Haka lagon to vhodd songitkarcho ugddas visortek poddlo.
Hea fuddli vatt? Ghoddiek, ami soglleamni fattlem visrun ekttaim ieunk zai, ani mandun gheunk zai ki Chris ani Lornacho sangath tanchea songitachea veavesaiant 'bhangari kall' aslo zalearui Chris tachea poros kitlosoch vorto.
Perryche thoddeo soglleant boreo dhuno (tunes) Usha Iyer, Mohamed Rafi ani herancheai avazanui asat. Chris ek ontoraxttrik songitkar aslo. Tannem Carnegie Hall-ant vazoilelem, Ruddy Cotton a sarkheam boro to vazoitalo. Trumpetticho jadugar, soglleant voilo sur to vazoitalo. Chrisan aple pordotin 20 zannachea vazoupeank boroilelem “Take the A Train”, oslem hanvem kednanch dusrem aikunk na.
Veavesaiche tenkxer aslo tednam Chris mhaka zaite pautti sangtalo ki aikopeamni tachi tust kortoch taka ekdom obhiman bhogta mhunnon. “Vattent vetannam bhurge jedna mhojea gitancheo fivnni ghaltat tedna mhaka voir tenkxer pavlele porim dista.” Chris, mogalla, ontravellim sukhnnim legun tujim omor gitam Goeant gaitat! Amich te je chukleanv, kiteak tuje osle veaktik sobho sarkhi koslich iadostok ubharunk nam!
Chrisachea fondda kuxik Remo Fernandesan mhunttlelem, “Chris, mhojea ixtta, tujeam omor gitam udexim tum sodanch amche modhem jietolo. Tujem nanv amcheam Manddeam and Dulpodda ghoddpeamche volerik zulltelem.” Mhaka, Christ khoreaninch sorv-kallacho mhan Goemcho songitkar soglleant huxear (prolific) songitkar zachea oslo hea adim kednanch naslo.
[Dr Francisco Colaco, ek famad voiz, songit-mogi, somajik vavurpi and manovtavadi (humanist).]

GemmaKonknnichi Kunvor
Gemma Fernandes

Jedna 2002 vorsa, Inglanddantlea Leicester vatharant ravpi, Mario ani Sheela Fernandes, Ashley ani Gemmachea avoi-bapain, to des soddun porot Goeam ieunk ani Goeant aplea ganv-ghora Divaddent, aplem ravnnem korunk tharailem, tednachean hea kuttumban amkam Goeant lhan-vhodd zaleleam tornatteank eke bore dekhicho dakhllo dolleam mukhar ubho kelo.
Mario ani Sheela hanchem Goeant portopachem karann: apleam bhurgeank Goenche sonskrutaie xivai, apleam ghorcheancho mog tancheam kallzamni rigunk heam totvancher attaplelem aslem. Ani aiz, Inglanddant zolmol'leam ani thuinch vaddleleam heam dogam-i bhurgeanchea tonddantlean ami ji Konknni bhas uloil'li aikotaum, ticho ul'lek korin zalear, khas Goeant zolmon vhodd zaleleam legit tornatteanchea tonddantlean bhair sorona, titli modur ani sobit Konknni bhas bhair sorleli aikun konnui munis ojeapla bhogor ravchona.
Amcho khas avoi-bapui, bolsak matxi duddvanchi ubh lagli mhunnttoch, apleam bhurgeank ganvcheam iskolamni ghalpachim soddun xarantleam iskolamni ghaltat. Punn hea Inglanddant thaun portolelea kuttumban apleam dogaim bhurgeank Divaddentlea Our Lady of Divar iskolant ghatlim ani hachem-i karann itlench, apunn Goenkar ani apleam bhurgeamni aplea ganv-ghorchim mullam ani pallam apleam bhurgeancheam kallzamni romblelim tankam zai aslem.
Zaite pavtti hem Fernandes kuttumban koxim mhunnon apleam bhurgeank Inglanddantlea loklokit jivitantlim voddun kaddun Goeant haddlim tem chintun apleach bhitor hanstat.
Atam Ashley ani Gemma Inglez ani Konkani uloitat mhunn sanglanch. Tea bhair Hindi ani Gujrati bhaso somzotat, ani Purtugez bhas xikunk lagleant. Gel'lea vorsa tannim Ponnjentlea Club Vasco da Gama-ant ghoddun haddlele 'All Goa Portuguese Singing Competition' spordhent vantto ghetlo, ani hea vorsa Setembrachea mhoineant tich spordha novean zateli, tantunt bhag gheunk tanchi nettan toiari cholta.
Mario Divaddentlea Our Lady of Divar High School xallentlea PTA zomeacho ek vangddi. Ani tachech ievzonnen hea zhunvear Pilarchea Fr. Peter Cardozacho pongodd satolleak 4 pavtti thuim veta ani bhurgeank songit xikoita.
Ashley 2 vorsam songit xikunk laglolo tannem 'distinction' gheun keyboard vazoupan apleak poilo zago melloilo. Apleach fuddarponna khala apleam ixttank gheun Ashley-in 'The Sunsine Band' nanva khala ek songit pongodd rochla. Tantunt Ashley 'keyboard' vazoita zalear, Gemma Konkani, Swahali, Portuguese, Hindi ani Inglez kantaram gavun aikoteleank dhipkaun uddoita.
Hench zaun asa tem kuttumb, zannem Goenchea tiatristank Inglanddant vhorun thuim ravpi Goenkarank Goenche tiatr ani Goenchim kantaram aikunk dilelem tem.
Gemma aplea ganvant zavpi Bonderam utsovant toxem Karnavalache pereddint vantto gheun apli kopxi dakhoita.

SteffiSteffi Goenchem nanv gazoita
Steffi Cardozo, Goenchea khellachea moidanavelem ostad, vochot thoim amkam nanv ani fam' melloit asa.
Halinch Patiala zalele trials sortint, Steffin shot-put poilech pautt13 metr pois uddoilo.
Tache kopxek lagun taka Kolombo xarant zaupi South Asian Games khellant bhag gheunk vinchun kaddlam. Gaum-ghora Kandolle sogllo lokuch khoxen bhorla ani Saipem Sports Clubant Stefficho sotkar legun kelo.

Araujo tiatr hat-boroupanchi
spordha addpita

Halinch Goa Konkani Akademin 'Pai Tiatrist, Joao Agostinho Fernandes' hat-boroupachi sort aiojit keleli, tantunt Minin Mario Araujo hannem 4000 rupianchem poilem inam ukol'lem. Dusrem inam (3000 rupia) 'Tanchem Chintat, Timvui Munxam' Mario Menezes haka favo zalem. Soglleam hat-boroupanchi topasnni Tomazinho Cardozo, Cosma Fernandes ani Cezar D'Mello hannim korun soglleant borim tim vinchun kaddlim.

BETTY NAAZ - EK OKHONDD PARTIST
Bor: Isidore Dantas

Betty NaazXembor odhik vorsancho itihas aslolo tiatr, zaitea kolakaranim gazoilolo asa. Hantunt Goenkaram xivai Mungllurkar bhavddancho hatbhar asa. Punn eka kherit Mungllurkar kolakaran Mungllurkaranchi toxich Goenkaranchi machi sobhoilea.
Tea kolakaranchem nanv zavn asa Beatrice Josephine Nazareth zaka Betty Naaz hea nanvan vollkhotat. Tinnem Ekuch Rosto hea M. Boyer hachea tiatrant eka pixeachi part korun lokank dipkaileat. Toxench Rosario Rodrigues hachea Uzvadd Palovlo tiatrant mukhel patr korun tiatr pollenaranchim ti kallzam jikhunk pavlea. Mungllurkaranchea tiatram modem Maurice Cabral hachea Kankonn tiatrant tika xebaski favo zalea.
Hea tiatristak, boreantli bori proxonsa (appreciation) mhonnche digdorspeanim tika "Konknni machiechi Meena Kumari" ho kitab (title) dila. Boglantt cholchitrant bhag ghevop hi tichea jivitantli boreantli bori ghoddnni, oxem ti somzota. Rosario Rodrigues hachea Fulam ani Kolle tiatrant aplem uzo lavn jiv divpachem soimbik sovong kortana, khoreaninch tichea resperachea vistidak uzo pettlo ani ti hulpoli punn teach disa urlolea don' tiatrachea dakhovnnent tinnem sompeponnim apli part keli.
Tiatram xivai gavpantui tinnem huxearkai dakhoilea ani tichea bara kantaram aslolea "Devachem Besanv" hea album-ant amkam disun ieta.
Ticho zolm Mumboint zalo ani Abrilachi 18, ho tichea zolmancho dis. Ticho bapui Luis Nazareth, ek tiatrist aslo ani tachea tiatrant tinnem bal-kolakar mhonn kam' kelam. Aplea bapaichi prernna (inspiration) ghevun ti
survek Mungllurkaranchea tiatranim nhesli ani uprant Goenkaranche tiatranim pavl dovorlem.
Tiatrist zanvk na zalear apunn jerul ek gavpi zata aslim, oxem ti mhonntta. Tiatram adim tinnem Arun Sen and his party hantunt gavpi mhonn kam' pollelam Rico Rod hannem tika aplea Vhoni ani Der tiatrant 1970 vorsa ghetli.Ticho obhinoi (acting) khub tiatranim bes boro zala punn ulekh korpa sarko oso asa:
C Alvares hachea Mhojem Durig Tujea Bhattant, Khoincho Sakrament?, Konnem lailo Uzo?, Prem Kumar hachea Vantte,Upkar Naslolo, Khotto Poiso, Visvas, Remmie Collaco hacho Ghorachem Sukh, M Boyer hachea Sounsar Sudhorlo, Adim Tem Atam Hem, Chintnachim Zalim Sopnam, Rosario Rodrigues hachea Amchem Ghor, Sukhachim Zalim Dukham, Alfred Rose hachea Director Saib.Hea bhair tinnem nanvostea digdorspeam khatir kam' kelam te zavn asat: Chris Perry, Menino de Bandar, Samuel Carvalho, Kamat de Assolna, Saby D'Souza, Rosary Ferns, Rodil, Meena Leitao…
Mungllurkarachea tiatram modem Desvatt (nisonttonn), Onit, Vadoll, Kankonn, Mogak Lagun, Avoi ti Avoi hantunt tichi part gazlea.
Tinnem Kenny, Robin Vaz, Prince Jacob, Meena Leitao… hanchea ‚vangdda gailolim gitam khub gazleant. Konknni filmam modem Jivit Amchem Oxem, Boglantt, Kortubancho Sounsar hantunt bhag ghetla.
Video filmam modem Alida, Kazar Zha Zha, Uddtta To Buddta hantunt tinnem vantto ghetla.
Monoronjon Kola Monddoli, Mumboi hannim tichi bhorpur tokhnnai kelea. 1978 vorsa, Goencho Mog Konknni Rongmonchi Kolakar, hannim boreantli kolakar mhonn tika son'manit (honoured) kelea.
Great Goan Performer Coca Cola Award 1998 tika favo zala. Mungllurchea Poinnari Kola Somiten bori gavpi mhonn ticho bhouman' kela.
Tichea mota porm-onnem Amchem Noxib ani Nirmonn him borim filmam. Seby Coutinho ho boro kolakar, Shalini hi bori notti, Prem Kumar boro digdorspi tor Jacinto Vaz boro fokanner. Hindi filmani obhinoi korpak tichea jivitachi mokh (aim) asli punn ti todd-zodd korpak kobul naslolean tem ghoddunk na.
Mumboint Bandra vattharant ti ravta ani Phillips ani German Remedies hantunt tinnem kam' pollelam. Mumboichea Konknni Kola Sounsthechi ti khozindar (treasurer) zavn asa je sounsthek xemboram voir vangddi asat zantunt borovpi, digdorspi, tiatrist, songitkar hancho aspav asa.
Mumboint, Konknni jivi dovrunk he sounsthecho hetu asa ani ho hetu xarti pavovpak heranim he sounstheche vangddi zanvk ti ulo marta. Tinnem Konknni khatir kelole sevechi tokhnnai kortana tika hea vavrant bhorpur ies anvddetam.

VeeamVeeam mogan poddlam... gaupachea
Itlean tornatti Veeam Branganza baiecho modur avaz soglleanim aikola astolo, zanv reddiacher, durdixnnechear ani kesetti/CDincher. Aplea talleachea jadvan Veeam aikopeanchim monam montrait asa. Halinch Bond Promotions (Goa) hannim aplem panchvem songit album - "Songs I Love to Sing" kaddlam zantun Veeaman gitam gaileant. Tantun pop, jazz, rock, club, adi prokar asat ani thoddeam gitank Tracy Tavares tenko dita. Francisco Martins hachea hatantlean Sweet Chili restorant Sinkere hem album uzvaddak ailem. Heam adim tacho avaz Mhaka Jieonk Dhi (Konkani); Christmas with Veeam & Raisa (English); Veeam's Favourites (English) ani Mhozo Hero (Konkani heam CDimni aikonk melltalo.). Ani sod'deak Johnny Johnny (Konkani) toiar zata.

Bharoti futtbol jadugarachea ugddasak
Mhozo bapui Neville…
- Nigel D'Souza

Neville D'SouzaAgostache 3rer 1932 vorsa, ek futtbol jadugar zolmolo. Hoki khellant bollixtt aslolea kuttumbantlo to aslo. Punn paichi mogachi avodd donui hoki ani futtbol khell asle. Nimnno tachem sopon ani poilo tacho mog aslo.
Pai aplea komponechea pongddak ani rajeo' toxench raxttrik pongddank khellot ravlo ani nivoddpi toxench khellachem vornnon korpi mhonn tannem kam pollelem. Punn khoincheai piraiechea xallechea xikpeank proxikxonn divpak taka chodd khoxi bhogtali.
Xallechea moidonar sokallim fuddem astalo ani uprant vavrak vetalo. Tachem sangnnem oxem aslem: "Khell paianinch nhoi punn tokli vapddun khellunk zai" Apli khellachi fixealkai, xistechi ani nivoll khellachim moliam (values) to aplea xikpeanchea monant bhorunk vavurtalo.Tachea hea vavrant mhozo azo-aji taka khub mozot kortalint ani haka lagun xallent ani kolejint to khub porzoll'llo. Mhojea bapain Olympic futtbol khellant 1956 vorsa itihas rochlea uprant, so vorsam fattim mhozo zolm zalo.
Hat trick korun Australia-k 4-2 golanim harovp, hi ghoddnni mukhel gozal asli ji ghoddnni ontoraxttrik futtbol khellant nanv urpi zavn asa. Tech porim Yugoslavia voir ojeapi gol marun ordhea xevttachea khellant pavonk, futtbol mogi ho boreantlo gol mhonn somzotat.
Paichea futtbolache kopxe vixim chodd zannvai mhaka xallent mell'lli ani Mumboichea Cooperage moidonar mhozo moladik vell hanv odhik sartalom. Vixv kopache khell TV cher ghorcheam sangata umedin polletalom tachi mhaka iad zata. Paiche kaim avoddte pongodd asle ani Brazilachea khellgoddeank to vakhannttalo.
Koxem aplea kazarachea dusrea disa Cooperage moidonar mhojea bapaik raxttrik khellant Mumboichea pongddachem kopitponn kortanam apunn polletalim tem mhoje main mhaka ek pavtt sanglem, Dusrea disa khellachea potrancher "Futtbol mhonva chondrim" oxe matthale pollovpak mell'lle.
Piddent taka giraslo ani 1980 vorsachea Mars mhoineanche 16ver sogleancho ixtt Devadin zalo. Bobby Talyarkhan hea khellam vornnon korpi todnean (expert) oxem mhonnttlam: "Devacho mog korpi lhanponninch mortat- futtbolacho dev Nevillacho mogi aslo"
Agost 2000 vorsa, pai punorjivont zalo jen'na Kaun Banega Karoddpoti mallecho (serial) nimmno ek kotthicho prosn aslo " Olympic futtbol khellant khoinchea ekmev khellgoddean hattrick keli " Zobab nokllo aslolea bhag ghevpi umedvarak noxib chuklem. Ami soglim hi mall polletalim. Ami ho zobab sangunk sodtalim. Amkam amcho vir (hero) punorjivont zalo.Xime bhair amchi khuxealkai pavli. Sezaream amche khuxealkaient vanttlo ghetlalim. Modian rat poriant amcho fon vazot ravlo. Potranchea khellam panancher porot to zhollkolo. Bharotak tacho ugddas ailo.
Salam pai!
[Konknnint utraupi: Isidore Dantas]

Motiamcho surngar
Bhurgeanchea hatantlean “Motyanho Mall” pustokachem udgatonn Svotontraiechea adlea disa - Agostache 14ver - Moddgonvchea Konknni Bhavan vosreant, sanje-chea 5 vaztam, udgatonn zalem. Konnui borov-peak aplem novem pustok ek nanvloukik mun'xa-chea hatantlean zal'lem zai. Punn hea pustokachea udgatonnechea dhobajeak ek vglloh dhobazo mhunnpacho. Karann, tachem udgatonn, 5vi ti 7vi vorgamni xikpi bhurgeanchea hatantlean zalem.
Bai Prashanti Talponkaran kotha ani kovitancho mell korun hem pustok boroilam. Ani nigtich vhoir sorpi kovi, Ashwani Kamat-ichea hatantlean tachem udgatonn zalem. Bai Prashantli aplea bhurgeaponnaruch thaun bhurgeam khatir ruchik ani mon bhulgavpi kotha, kovita boroita. Sodhea ti Puneantlea 'Ferguson Institute'-ant xikoita. Goa Konknni Akademiche mozoti khala Bimb Prakashan-an tem pustok uzvaddailam. Bai Veena Kambli hinnem chitraitrailelim chitram pustokak bori sob haddttat.

isidordantas @yahoo.co.in