| SUKHNNEANK
LEGUN
CHRIS PERRY-CHO UGDDAS IETA
Bor: Dr Francisco Colaco
|
Hanv
Chris Perrychea songitacho mogi dekhun hea manadik Goenkar songitkarak
soglech visorleat, oxem mhaka dista. Temvui halimch tacho malgoddo put
– Glen – aplea mogal baipaichea ugddasak ek album uzvaddailea
uprant.
Chrisak dhuvo na. Soglleant dhatto put – Errol – Goeam ravta
zalear Miles, Giles ani Glen Dubai astat. Aplea ‘recording’
veavasaiant Glen sonvsarachea sabar desanchea mukhel xaramni bhonvot
asta. To ekdom huxar songitkar. Tachem songit kallzant ghusta, gitachim
utram suddsuddit ani Madonna, Tina Turner ani Michael Jackson osleam
ontoraxttrik namnecheam kolakarank songit vazoupi tachea sangatak vazoitat.
Tachi kola unch dorjeachi.
Chrisache put eka disacher better legun Goeam pavon sorlear amger pavom
dovrun mhaka vhoddkilea viret vochonant. Karann: hanv tanchea ‘papacho’
ghuttacho ixtt, voiz ani borem magpi.
Tem asumdi. Perry somplear chear vorsam soron gelim, punn tachea omor
ugddasak azunui kainch mhotvachem zaunk na. Chris ontorlolo tedna tachea
ugddasak kitem tori korun dourunk zai mhunnon soglle sangtalet. Pri
Jose Antonio da Costa, Prince Jacob ani Remmie Colaco eke boskek ajir
aslet tacho mhaka ugddas asa. Chrisachea manank ek Music Academy ghoddpachi
kolpona tedna soglleank ievzol’li. He ievzonnenk bhopur tenko
diunk legun soglle tedna toiar aslet, bhov korun tache put. Punn favo
titlo vell naslo aplea bapaichea manank choddank chodd orthik palou
ani kolechem dan diunk tedna tankam tankonaslem. Dekhun eka vorsant
kosleim tori orthabhorit karia korpacho tannim bhorvanso dakhoilolo.
Punn Dubai vetoch Chrisache put aplea kamant buddlet. Parikinson’s
piddecho ilaz korpi sabar sonsthank vhoddle ‘show’ korun
duddvanchi vhodlli nidhi ekttaili. Tech Parkinson’s piddent tanchea
paichem jivit mottvem korun uddoilelem. Punn Chris Perrychea ugddasak
Goeant ek vhoddlo ‘show’ korpachem soponn azun purem zaumchem
urlam. To dis rokddoch udelea puro mhunnon bhorvanso dhorun hanv Deva
lagim magtam.
Chrisa borobor mhoje familicho fottu kovrar asleli “M.O.G”
CD Glenan tachea bapaichea inter’ra dis vhoir ubharleli ani thambonastanna
tache umanv ghetlele. Chrisan Lorna borobor uzvaddaileleam omor CD modhem
amchi CD ‘third class’mhunttlear zata. Punn te CD-intlean
Glen ek mohotvacho sondex soglleank diunk sodhta oxem tea disa distalem.
To sondex: Chrisache putank zai ugouto suria punn nhoi tanchea tornea,
nirdox jivitantlo suriastacho “kallo kall”. Khup pavtti
Glenan, dukam golloun, aplea jivitantlea hea ‘dukhivont kallachi”
khobor keleli. Tachea jivitachi kanni aikotam-aikotam mhojea dolleank
dukam tenklelim.
Perry kuttumbak hanv ekdom tenkun aslom dekhun Lorna baptin chintunk
mhaka avgodd lagtalem. Punn te sallorek vollkhotat tanchea somoza pormonnem
tachi-i kotha titlich dukhaborit asli.
Tanche modhem ttanv-ttinv zalea uprant, Chrisan, zaite zann sangtat,
Lornache veavasaiacher goinddo bandhlo ani sumar dha vorsam tem 'onvasant'
koxem gelelem. Jedna Lornan, Monserrates-ancheam magnnean, porot machier
ieunk tharailelem tednam Chris ekdom abalar zalolo tem hanv zanno. Tedna
tannem mhaka ek 'declaration' (kagdachea kuddkear scribbled) mhaka dakhoilem
zantun Lornan apunn tachea viret dusrea konnanch khal gauchenam mhunn
bhas dileli.
Eke vatten, Chrisachea kuttumbak naka aslem Lornachem koslench association
tea songitkarachea sangatak. Dusre vatten, choddxeam Goenkanak chris
ani Lorna songitantlim doxim zaunozo. Haka lagon to vhodd songitkarcho
ugddas visortek poddlo.
Hea fuddli vatt? Ghoddiek, ami soglleamni fattlem visrun ekttaim ieunk
zai, ani mandun gheunk zai ki Chris ani Lornacho sangath tanchea songitachea
veavesaiant 'bhangari kall' aslo zalearui Chris tachea poros kitlosoch
vorto.
Perryche thoddeo soglleant boreo dhuno (tunes) Usha Iyer, Mohamed Rafi
ani herancheai avazanui asat. Chris ek ontoraxttrik songitkar aslo.
Tannem Carnegie Hall-ant vazoilelem, Ruddy Cotton a sarkheam boro to
vazoitalo. Trumpetticho jadugar, soglleant voilo sur to vazoitalo. Chrisan
aple pordotin 20 zannachea vazoupeank boroilelem “Take the A Train”,
oslem hanvem kednanch dusrem aikunk na.
Veavesaiche tenkxer aslo tednam Chris mhaka zaite pautti sangtalo ki
aikopeamni tachi tust kortoch taka ekdom obhiman bhogta mhunnon. “Vattent
vetannam bhurge jedna mhojea gitancheo fivnni ghaltat tedna mhaka voir
tenkxer pavlele porim dista.” Chris, mogalla, ontravellim sukhnnim
legun tujim omor gitam Goeant gaitat! Amich te je chukleanv, kiteak
tuje osle veaktik sobho sarkhi koslich iadostok ubharunk nam!
Chrisachea fondda kuxik Remo Fernandesan mhunttlelem, “Chris,
mhojea ixtta, tujeam omor gitam udexim tum sodanch amche modhem jietolo.
Tujem nanv amcheam Manddeam and Dulpodda ghoddpeamche volerik zulltelem.”
Mhaka, Christ khoreaninch sorv-kallacho mhan Goemcho songitkar soglleant
huxear (prolific) songitkar zachea oslo hea adim kednanch naslo.
[Dr Francisco Colaco, ek famad voiz, songit-mogi, somajik vavurpi
and manovtavadi (humanist).]
Konknnichi
Kunvor
Gemma Fernandes
Jedna 2002 vorsa, Inglanddantlea Leicester vatharant ravpi, Mario ani
Sheela Fernandes, Ashley ani Gemmachea avoi-bapain, to des soddun porot
Goeam ieunk ani Goeant aplea ganv-ghora Divaddent, aplem ravnnem korunk
tharailem, tednachean hea kuttumban amkam Goeant lhan-vhodd zaleleam
tornatteank eke bore dekhicho dakhllo dolleam mukhar ubho kelo.
Mario ani Sheela hanchem Goeant portopachem karann: apleam bhurgeank
Goenche sonskrutaie xivai, apleam ghorcheancho mog tancheam kallzamni
rigunk heam totvancher attaplelem aslem. Ani aiz, Inglanddant zolmol'leam
ani thuinch vaddleleam heam dogam-i bhurgeanchea tonddantlean ami ji
Konknni bhas uloil'li aikotaum, ticho ul'lek korin zalear, khas Goeant
zolmon vhodd zaleleam legit tornatteanchea tonddantlean bhair sorona,
titli modur ani sobit Konknni bhas bhair sorleli aikun konnui munis
ojeapla bhogor ravchona.
Amcho khas avoi-bapui, bolsak matxi duddvanchi ubh lagli mhunnttoch,
apleam bhurgeank ganvcheam iskolamni ghalpachim soddun xarantleam iskolamni
ghaltat. Punn hea Inglanddant thaun portolelea kuttumban apleam dogaim
bhurgeank Divaddentlea Our Lady of Divar iskolant ghatlim ani hachem-i
karann itlench, apunn Goenkar ani apleam bhurgeamni aplea ganv-ghorchim
mullam ani pallam apleam bhurgeancheam kallzamni romblelim tankam zai
aslem.
Zaite pavtti hem Fernandes kuttumban koxim mhunnon apleam bhurgeank
Inglanddantlea loklokit jivitantlim voddun kaddun Goeant haddlim tem
chintun apleach bhitor hanstat.
Atam Ashley ani Gemma Inglez ani Konkani uloitat mhunn sanglanch. Tea
bhair Hindi ani Gujrati bhaso somzotat, ani Purtugez bhas xikunk lagleant.
Gel'lea vorsa tannim Ponnjentlea Club Vasco da Gama-ant ghoddun haddlele
'All Goa Portuguese Singing Competition' spordhent vantto ghetlo, ani
hea vorsa Setembrachea mhoineant tich spordha novean zateli, tantunt
bhag gheunk tanchi nettan toiari cholta.
Mario Divaddentlea Our Lady of Divar High School xallentlea PTA zomeacho
ek vangddi. Ani tachech ievzonnen hea zhunvear Pilarchea Fr. Peter Cardozacho
pongodd satolleak 4 pavtti thuim veta ani bhurgeank songit xikoita.
Ashley 2 vorsam songit xikunk laglolo tannem 'distinction' gheun keyboard
vazoupan apleak poilo zago melloilo. Apleach fuddarponna khala apleam
ixttank gheun Ashley-in 'The Sunsine Band' nanva khala ek songit pongodd
rochla. Tantunt Ashley 'keyboard' vazoita zalear, Gemma Konkani, Swahali,
Portuguese, Hindi ani Inglez kantaram gavun aikoteleank dhipkaun uddoita.
Hench zaun asa tem kuttumb, zannem Goenchea tiatristank Inglanddant
vhorun thuim ravpi Goenkarank Goenche tiatr ani Goenchim kantaram aikunk
dilelem tem.
Gemma aplea ganvant zavpi Bonderam utsovant toxem Karnavalache pereddint
vantto gheun apli kopxi dakhoita.
Steffi
Goenchem nanv gazoita
Steffi Cardozo, Goenchea khellachea moidanavelem ostad, vochot thoim
amkam nanv ani fam' melloit asa.
Halinch Patiala zalele trials sortint, Steffin shot-put poilech pautt13
metr pois uddoilo.
Tache kopxek lagun taka Kolombo xarant zaupi South Asian Games khellant
bhag gheunk vinchun kaddlam. Gaum-ghora Kandolle sogllo lokuch khoxen
bhorla ani Saipem Sports Clubant Stefficho sotkar legun kelo.
Araujo
tiatr hat-boroupanchi
spordha addpita
Halinch Goa Konkani Akademin 'Pai Tiatrist, Joao Agostinho Fernandes'
hat-boroupachi sort aiojit keleli, tantunt Minin Mario Araujo hannem
4000 rupianchem poilem inam ukol'lem. Dusrem inam (3000 rupia) 'Tanchem
Chintat, Timvui Munxam' Mario Menezes haka favo zalem. Soglleam hat-boroupanchi
topasnni Tomazinho Cardozo, Cosma Fernandes ani Cezar D'Mello hannim
korun soglleant borim tim vinchun kaddlim.
|
|
BETTY
NAAZ - EK OKHONDD PARTIST
Bor:
Isidore Dantas
|
Xembor
odhik vorsancho itihas aslolo tiatr, zaitea kolakaranim gazoilolo asa.
Hantunt Goenkaram xivai Mungllurkar bhavddancho hatbhar asa. Punn eka
kherit Mungllurkar kolakaran Mungllurkaranchi toxich Goenkaranchi machi
sobhoilea.
Tea kolakaranchem nanv zavn asa Beatrice Josephine Nazareth zaka Betty
Naaz hea nanvan vollkhotat. Tinnem Ekuch Rosto hea M. Boyer hachea tiatrant
eka pixeachi part korun lokank dipkaileat. Toxench Rosario Rodrigues
hachea Uzvadd Palovlo tiatrant mukhel patr korun tiatr pollenaranchim
ti kallzam jikhunk pavlea. Mungllurkaranchea tiatram modem Maurice Cabral
hachea Kankonn tiatrant tika xebaski favo zalea.
Hea tiatristak, boreantli bori proxonsa (appreciation) mhonnche digdorspeanim
tika "Konknni machiechi Meena Kumari" ho kitab (title) dila.
Boglantt cholchitrant bhag ghevop hi tichea jivitantli boreantli bori
ghoddnni, oxem ti somzota. Rosario Rodrigues hachea Fulam ani Kolle
tiatrant aplem uzo lavn jiv divpachem soimbik sovong kortana, khoreaninch
tichea resperachea vistidak uzo pettlo ani ti hulpoli punn teach disa
urlolea don' tiatrachea dakhovnnent tinnem sompeponnim apli part keli.
Tiatram xivai gavpantui tinnem huxearkai dakhoilea ani tichea bara kantaram
aslolea "Devachem Besanv" hea album-ant amkam disun ieta.
Ticho zolm Mumboint zalo ani Abrilachi 18, ho tichea zolmancho dis.
Ticho bapui Luis Nazareth, ek tiatrist aslo ani tachea tiatrant tinnem
bal-kolakar mhonn kam' kelam. Aplea bapaichi prernna (inspiration) ghevun
ti survek
Mungllurkaranchea tiatranim nhesli ani uprant Goenkaranche tiatranim
pavl dovorlem.
Tiatrist zanvk na zalear apunn jerul ek gavpi zata aslim, oxem ti mhonntta.
Tiatram adim tinnem Arun Sen and his party hantunt gavpi mhonn kam'
pollelam Rico Rod hannem tika aplea Vhoni ani Der tiatrant 1970 vorsa
ghetli.Ticho obhinoi (acting) khub tiatranim bes boro zala punn ulekh
korpa sarko oso asa:
C Alvares hachea Mhojem Durig Tujea Bhattant, Khoincho Sakrament?, Konnem
lailo Uzo?, Prem Kumar hachea Vantte,Upkar Naslolo, Khotto Poiso, Visvas,
Remmie Collaco hacho Ghorachem Sukh, M Boyer hachea Sounsar Sudhorlo,
Adim Tem Atam Hem, Chintnachim Zalim Sopnam, Rosario Rodrigues hachea
Amchem Ghor, Sukhachim Zalim Dukham, Alfred Rose hachea Director Saib.Hea
bhair tinnem nanvostea digdorspeam khatir kam' kelam te zavn asat: Chris
Perry, Menino de Bandar, Samuel Carvalho, Kamat de Assolna, Saby D'Souza,
Rosary Ferns, Rodil, Meena Leitao…
Mungllurkarachea tiatram modem Desvatt (nisonttonn), Onit, Vadoll, Kankonn,
Mogak Lagun, Avoi ti Avoi hantunt tichi part gazlea.
Tinnem Kenny, Robin Vaz, Prince Jacob, Meena Leitao… hanchea ‚vangdda
gailolim gitam khub gazleant. Konknni filmam modem Jivit Amchem Oxem,
Boglantt, Kortubancho Sounsar hantunt bhag ghetla.
Video filmam modem Alida, Kazar Zha Zha, Uddtta To Buddta hantunt tinnem
vantto ghetla.
Monoronjon Kola Monddoli, Mumboi hannim tichi bhorpur tokhnnai kelea.
1978 vorsa, Goencho Mog Konknni Rongmonchi Kolakar, hannim boreantli
kolakar mhonn tika son'manit (honoured) kelea.
Great Goan Performer Coca Cola Award 1998 tika favo zala. Mungllurchea
Poinnari Kola Somiten bori gavpi mhonn ticho bhouman' kela.
Tichea mota porm-onnem Amchem Noxib ani Nirmonn him borim filmam. Seby
Coutinho ho boro kolakar, Shalini hi bori notti, Prem Kumar boro digdorspi
tor Jacinto Vaz boro fokanner. Hindi filmani obhinoi korpak tichea jivitachi
mokh (aim) asli punn ti todd-zodd korpak kobul naslolean tem ghoddunk
na.
Mumboint Bandra vattharant ti ravta ani Phillips ani German Remedies
hantunt tinnem kam' pollelam. Mumboichea Konknni Kola Sounsthechi ti
khozindar (treasurer) zavn asa je sounsthek xemboram voir vangddi asat
zantunt borovpi, digdorspi, tiatrist, songitkar hancho aspav asa.
Mumboint, Konknni jivi dovrunk he sounsthecho hetu asa ani ho hetu xarti
pavovpak heranim he sounstheche vangddi zanvk ti ulo marta. Tinnem Konknni
khatir kelole sevechi tokhnnai kortana tika hea vavrant bhorpur ies
anvddetam.
Veeam
mogan poddlam... gaupachea
Itlean tornatti Veeam Branganza baiecho modur avaz soglleanim aikola
astolo, zanv reddiacher, durdixnnechear ani kesetti/CDincher. Aplea
talleachea jadvan Veeam aikopeanchim monam montrait asa. Halinch Bond
Promotions (Goa) hannim aplem panchvem songit album - "Songs I
Love to Sing" kaddlam zantun Veeaman gitam gaileant. Tantun pop,
jazz, rock, club, adi prokar asat ani thoddeam gitank Tracy Tavares
tenko dita. Francisco Martins hachea hatantlean Sweet Chili restorant
Sinkere hem album uzvaddak ailem. Heam adim tacho avaz Mhaka Jieonk
Dhi (Konkani); Christmas with Veeam & Raisa (English); Veeam's Favourites
(English) ani Mhozo Hero (Konkani heam CDimni aikonk melltalo.). Ani
sod'deak Johnny Johnny (Konkani) toiar zata.
Bharoti
futtbol jadugarachea ugddasak
Mhozo bapui Neville…
- Nigel D'Souza
Agostache
3rer 1932 vorsa, ek futtbol jadugar zolmolo. Hoki khellant bollixtt
aslolea kuttumbantlo to aslo. Punn paichi mogachi avodd donui hoki ani
futtbol khell asle. Nimnno tachem sopon ani poilo tacho mog aslo.
Pai aplea komponechea pongddak ani rajeo' toxench raxttrik pongddank
khellot ravlo ani nivoddpi toxench khellachem vornnon korpi mhonn tannem
kam pollelem. Punn khoincheai piraiechea xallechea xikpeank proxikxonn
divpak taka chodd khoxi bhogtali.
Xallechea moidonar sokallim fuddem astalo ani uprant vavrak vetalo.
Tachem sangnnem oxem aslem: "Khell paianinch nhoi punn tokli vapddun
khellunk zai" Apli khellachi fixealkai, xistechi ani nivoll khellachim
moliam (values) to aplea xikpeanchea monant bhorunk vavurtalo.Tachea
hea vavrant mhozo azo-aji taka khub mozot kortalint ani haka lagun xallent
ani kolejint to khub porzoll'llo. Mhojea bapain Olympic futtbol khellant
1956 vorsa itihas rochlea uprant, so vorsam fattim mhozo zolm zalo.
Hat trick korun Australia-k 4-2 golanim harovp, hi ghoddnni mukhel gozal
asli ji ghoddnni ontoraxttrik futtbol khellant nanv urpi zavn asa. Tech
porim Yugoslavia voir ojeapi gol marun ordhea xevttachea khellant pavonk,
futtbol mogi ho boreantlo gol mhonn somzotat.
Paichea futtbolache kopxe vixim chodd zannvai mhaka xallent mell'lli
ani Mumboichea Cooperage moidonar mhozo moladik vell hanv odhik sartalom.
Vixv kopache khell TV cher ghorcheam sangata umedin polletalom tachi
mhaka iad zata. Paiche kaim avoddte pongodd asle ani Brazilachea khellgoddeank
to vakhannttalo.
Koxem aplea kazarachea dusrea disa Cooperage moidonar mhojea bapaik
raxttrik khellant Mumboichea pongddachem kopitponn kortanam apunn polletalim
tem mhoje main mhaka ek pavtt sanglem, Dusrea disa khellachea potrancher
"Futtbol mhonva chondrim" oxe matthale pollovpak mell'lle.
Piddent taka giraslo ani 1980 vorsachea Mars mhoineanche 16ver sogleancho
ixtt Devadin zalo. Bobby Talyarkhan hea khellam vornnon korpi todnean
(expert) oxem mhonnttlam: "Devacho mog korpi lhanponninch mortat-
futtbolacho dev Nevillacho mogi aslo"
Agost 2000 vorsa, pai punorjivont zalo jen'na Kaun Banega Karoddpoti
mallecho (serial) nimmno ek kotthicho prosn aslo
" Olympic futtbol khellant khoinchea ekmev khellgoddean hattrick
keli " Zobab nokllo aslolea bhag ghevpi umedvarak noxib chuklem.
Ami soglim hi mall polletalim. Ami ho zobab sangunk sodtalim. Amkam
amcho vir (hero) punorjivont zalo.Xime bhair amchi khuxealkai pavli.
Sezaream amche khuxealkaient vanttlo ghetlalim. Modian rat poriant amcho
fon vazot ravlo. Potranchea khellam panancher porot to zhollkolo. Bharotak
tacho ugddas ailo.
Salam pai!
[Konknnint utraupi: Isidore Dantas]
Motiamcho
surngar
Bhurgeanchea hatantlean “Motyanho Mall” pustokachem udgatonn
Svotontraiechea adlea disa - Agostache 14ver - Moddgonvchea Konknni
Bhavan vosreant, sanje-chea 5 vaztam, udgatonn zalem. Konnui borov-peak
aplem novem pustok ek nanvloukik mun'xa-chea hatantlean zal'lem zai.
Punn hea pustokachea udgatonnechea dhobajeak ek vglloh dhobazo mhunnpacho.
Karann, tachem udgatonn, 5vi ti 7vi vorgamni xikpi bhurgeanchea hatantlean
zalem.
Bai Prashanti Talponkaran kotha ani kovitancho mell korun hem pustok
boroilam. Ani nigtich vhoir sorpi kovi, Ashwani Kamat-ichea hatantlean
tachem udgatonn zalem. Bai Prashantli aplea bhurgeaponnaruch thaun bhurgeam
khatir ruchik ani mon bhulgavpi kotha, kovita boroita. Sodhea ti Puneantlea
'Ferguson Institute'-ant xikoita. Goa Konknni Akademiche mozoti khala
Bimb Prakashan-an tem pustok uzvaddailam. Bai Veena Kambli hinnem chitraitrailelim
chitram pustokak bori sob haddttat.
isidordantas
@yahoo.co.in
|